અદાલતી આદેશોનું પાલન સરકારી વિભાગો માટે અનિવાર્ય : અમદાવાદ કલેક્ટરને રૂ.1 લાખનો દંડ

👇समाचार सुनने के लिए यहां क्लिक करें

હાઇકોર્ટના આદેશ છતાં મનસ્વી રીતે અરજી ફગાવતાં કડક વલણ; કલેક્ટરને પોતાના પગારમાંથી એક મહિનામાં દંડની રકમ જમા કરાવવાનો આદેશ

અમદાવાદ: અદાલતના આદેશોનું પાલન કરવું દરેક સરકારી વિભાગ અને અધિકારી માટે અનિવાર્ય છે તેવો સ્પષ્ટ સંદેશ આપતાં ગુજરાત હાઇકોર્ટે અમદાવાદના કલેક્ટર સામે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. હાઇકોર્ટના અગાઉના આદેશનો અમલ ન કરવા અને અરજદારને વારંવાર કોર્ટના ધક્કા ખાવા મજબૂર કરવા બદલ અદાલતે કલેક્ટરનો હુકમ રદ કર્યો છે. સાથે જ કલેક્ટરને પોતાના પગારમાંથી રૂ.1 લાખનો દંડ એક મહિનાની અંદર હાઇકોર્ટની રજિસ્ટ્રીમાં જમા કરાવવાનો આદેશ આપ્યો છે.

જસ્ટિસ એમ. કે. ઠાક્કરની પીઠે આ મામલે નોંધ્યું હતું કે સરકારી અધિકારીઓ અદાલતના આદેશોનો અનાદર કરીને પોતાની મરજી મુજબ કાર્યવાહી કરી શકે નહીં. અદાલતી સંસ્થા અને તેના આદેશો પ્રત્યે તમામ સરકારી વિભાગોએ આદર રાખવો જરૂરી છે.

ખેતીની જમીનને બિનખેતીમાં ફેરવવાની અરજી ફગાવી હતી

આ કેસની વિગત મુજબ, અરજદાર ભૂમિકાબેન ચિરાગકુમાર બ્રહ્મભટ્ટે પોતાની ખેતીની જમીનને બિનખેતી (એન.એ.)માં રૂપાંતરિત કરવા માટે અમદાવાદ કલેક્ટર સમક્ષ અરજી કરી હતી. જોકે, ગણોતધારાની કલમ 63 હેઠળ જરૂરી મંજૂરી ન હોવાનું કારણ દર્શાવી કલેક્ટરે તેમની અરજી ફગાવી દીધી હતી.

કલેક્ટરના આ નિર્ણય સામે ભૂમિકાબેને ગુજરાત હાઇકોર્ટમાં સ્પેશિયલ સિવિલ એપ્લિકેશન દાખલ કરી હતી. આ અરજી પર 2 માર્ચ, 2026ના રોજ હાઇકોર્ટે અરજદારની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો હતો.

કલમ 65 હેઠળ કલેક્ટરની સત્તા અંગે સ્પષ્ટતા

હાઇકોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ગુજરાત લેન્ડ રેવન્યુ કોડની કલમ 65 હેઠળ કલેક્ટરે જમીનનો કબજો અને તેનો ખેતીનો હેતુ ધ્યાનમાં લેવાનો હોય છે. જમીનની માલિકી કે ટાઇટલની તપાસ કરવાની સત્તા કલેક્ટરને નથી.

આ ઉપરાંત, અદાલતે ‘તુષારભાઈ હરજીભાઈ ઘેલાણી’ના લેન્ડમાર્ક ચુકાદાને ધ્યાને રાખીને નિયત સમયમર્યાદામાં અરજદારની નવી અરજીનો નિકાલ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

ફરી અરજી કર્યા બાદ પણ નિર્ણય ન લેવાયો

હાઇકોર્ટના આદેશના અનુસંધાનમાં ભૂમિકાબેને 7 એપ્રિલ, 2026ના રોજ કલેક્ટર કચેરીમાં ફરીથી અરજી રજૂ કરી હતી. કાયદાકીય જોગવાઈ મુજબ આ અરજીનો 90 દિવસની અંદર નિકાલ થવો જરૂરી હતો. જોકે, કલેક્ટર તંત્ર દ્વારા નિયત સમયમર્યાદામાં કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નહોતો.

ત્યારબાદ 6 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ કલેક્ટરે અગાઉ અરજી ફગાવવા માટે જે કારણો દર્શાવ્યાં હતાં તે જ કારણોસર નવી અરજી પણ ફગાવી દીધી હતી. આમ, હાઇકોર્ટના સ્પષ્ટ આદેશ છતાં અગાઉનો નિર્ણય ફરીથી લેવામાં આવ્યો હોવાના કારણે અરજદારે ફરી અદાલતનો દરવાજો ખખડાવ્યો હતો.

સરકાર અપીલ કરવાની પ્રક્રિયામાં હોવાનો કલેક્ટરનો બચાવ

કલેક્ટરે પોતાના નિર્ણયનો બચાવ કરતાં જણાવ્યું હતું કે હાઇકોર્ટના આદેશ સામે રાજ્ય સરકાર લેટર્સ પેટન્ટ અપીલ (LPA) દાખલ કરવાની પ્રક્રિયામાં છે. જોકે, સુનાવણી દરમિયાન રાજ્યના સહાયક સરકારી વકીલે સ્વીકાર્યું હતું કે માર્ચ 2026માં હાઇકોર્ટનો આદેશ થયા બાદ સાત મહિનાથી વધુ સમય વીતી ગયો હોવા છતાં તેની સામે કોઈ અપીલ દાખલ કરવામાં આવી નહોતી.

આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને હાઇકોર્ટે કલેક્ટરના વલણ સામે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી.

અદાલતે કહ્યું : સરકારી અધિકારીઓ કાયદાથી ઉપર નથી

સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ એમ. કે. ઠાક્કરે કડક અવલોકન કરતાં જણાવ્યું હતું કે અમદાવાદ કલેક્ટર પોતે કાયદાથી પર હોવાનું માનીને પોતાની મરજી અને મનસ્વી વિચારો મુજબ વર્તી રહ્યા હોય તેવો આ પહેલો કિસ્સો નથી.

અદાલતે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે અદાલતી આદેશનું પાલન કરવામાં કોઈ મુશ્કેલી હોય તો સંબંધિત અધિકારીએ યોગ્ય સમયે અદાલતનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. પરંતુ એક તરફ અદાલતના આદેશનું પાલન ન કરવું અને બીજી તરફ આદેશ સામે અપીલ પણ દાખલ ન કરવી એ અદાલતની અવજ્ઞા સમાન છે. આવા વર્તનથી અદાલતી સંસ્થાની ગરિમાને અસર પહોંચે છે.

કલેક્ટરનો હુકમ રદ, પોતાના પગારમાંથી દંડ ભરવાનો આદેશ

હાઇકોર્ટે 6 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ અમદાવાદ કલેક્ટર દ્વારા આપવામાં આવેલો હુકમ રદ કરી દીધો છે. સાથે જ ભૂમિકાબેનની અરજીને મૂળ ફાઇલ પર પુનઃસ્થાપિત કરીને કાયદા મુજબ નિયત સમયમર્યાદામાં નવો નિર્ણય લેવા કલેક્ટરને આદેશ કર્યો છે.

અદાલતે કલેક્ટરના મનસ્વી વલણને કારણે અરજદારને માનસિક અને આર્થિક મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો હોવાનું ધ્યાનમાં રાખીને કલેક્ટરને પોતાના પગારમાંથી રૂ.1 લાખ દંડ પેટે એક મહિનાની અંદર હાઇકોર્ટની રજિસ્ટ્રીમાં જમા કરાવવાનો આદેશ આપ્યો છે.

જો કલેક્ટર નિયત સમયમર્યાદામાં આ રકમ જમા નહીં કરાવે તો રાજ્ય સરકાર તેમના પગારમાંથી આ રકમ કાપીને કોર્ટમાં જમા કરાવશે. ત્યારબાદ જરૂરી ચકાસણી કરીને આ રકમ અરજદાર ભૂમિકાબેનને ચૂકવવામાં આવશે.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

और पढ़ें

Buzz4 Ai