રાજ્યમાં વીજ માંગ 29,822 મેગાવોટની ઐતિહાસિક સપાટીએ; કોલસાનો પુરવઠો વધારવા કેન્દ્રની ખાતરી, NTPCના ફરક્કા પ્લાન્ટમાંથી નવેમ્બર માટે 329 મેગાવોટ વીજળી ફાળવાઈ
ગાંધીનગર, તા. 21: ગુજરાત સહિત દેશનાં અનેક રાજ્યોમાં વીજ માંગમાં વધારો અને કોલસાના પુરવઠાને લઈને ઊભી થયેલી ચિંતાઓ વચ્ચે રાજ્ય સરકારે વીજ વ્યવસ્થાની સમીક્ષા શરૂ કરી છે. આ પરિસ્થિતિમાં પશ્ચિમ ગુજરાત વીજ કંપની લિમિટેડ (PGVCL)ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર, ચીફ એન્જિનિયર સહિતના વરિષ્ઠ અધિકારીઓને ગાંધીનગર બોલાવવામાં આવ્યા હોવાના અહેવાલ છે. સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં કૃષિ વીજ વપરાશ વધુ હોવાથી વીજ પુરવઠાનું આયોજન કેવી રીતે કરવું અને જરૂર પડે તો પુરવઠાનું નિયંત્રણ કેવી રીતે કરવું તે અંગે ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.
વીજ માંગમાં રેકોર્ડ વધારો, સરકાર એક્શન મોડમાં
રાજ્યમાં 16 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ અત્યાર સુધીની સર્વોચ્ચ 29,822 મેગાવોટ વીજ માંગ નોંધાઈ હતી. ગત વર્ષના ઓક્ટોબરમાં નોંધાયેલી 21,822 મેગાવોટની માંગની સરખામણીએ આ વર્ષે 36.6 ટકાનો વધારો થયો છે. આ ઉપરાંત, રાજ્યનો દૈનિક વીજ વપરાશ પણ વધીને 574 મિલિયન યુનિટ નોંધાયો હતો, જે ગત વર્ષના ઓક્ટોબરના 457 મિલિયન યુનિટ કરતાં આશરે 27 ટકા વધુ છે.
વીજ માંગ વધવા પાછળ કૃષિ ક્ષેત્રમાં વધેલો વીજ વપરાશ, દિવાળી પહેલાંની ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ અને ઉનાળા જેવી ગરમીને કારણે રહેણાક તથા વ્યાપારી ક્ષેત્રમાં વધેલી વીજ જરૂરિયાત મુખ્ય કારણો ગણાવવામાં આવી રહ્યાં છે. કૃષિ લોડ દૈનિક મહત્તમ 12,000 મેગાવોટ સુધી પહોંચ્યો હોવાનું સરકારી સમીક્ષામાં જણાવાયું છે.
સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં કૃષિ વીજ પુરવઠો પડકારરૂપ
વરસાદમાં ઘટાડા બાદ પાકને પાણી આપવાની જરૂરિયાત અને શિયાળુ વાવણીની તૈયારીઓને કારણે ખેતીવાડી ક્ષેત્રમાં વીજ માંગ વધી છે. સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં કૃષિ જોડાણોની સંખ્યા વધુ હોવાથી PGVCL માટે વીજ પુરવઠાનું આયોજન મહત્ત્વપૂર્ણ બન્યું છે. ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં વીજ પુરવઠામાં વિક્ષેપ અને જ્યોતિગ્રામ યોજનામાં વીજકાપની ફરિયાદો અંગે પણ ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.
વીજળીની માંગ અને ઉપલબ્ધ પુરવઠા વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માટે અધિકારીઓને બોલાવવામાં આવ્યા હોવાની માહિતી સામે આવી છે. જોકે, PGVCLના વિસ્તારોમાં વીજકાપ અંગેના ચોક્કસ સમયપત્રક અને સત્તાવાર નિર્ણયની પુષ્ટિ સંબંધિત વિભાગ પાસેથી થવી જરૂરી છે.
કોલસાનો પુરવઠો વધારવા કેન્દ્રની ખાતરી
વીજ ઉત્પાદન માટે કોલસાની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા રાજ્ય સરકાર દ્વારા કેન્દ્ર સાથે વાતચીત કરવામાં આવી છે. GSECLનાં વીજ મથકોને પૂરતા કોલસા મળી રહે તે માટે દિલ્હીમાં ઉચ્ચ સ્તરે બેઠકો યોજાઈ હતી. તેના પગલે કેન્દ્રીય કોલસા મંત્રાલયે નવેમ્બર સુધી દરરોજ 10થી 11 રેલવે રેક અને ત્યારબાદ દરરોજ 13થી 14 રેલવે રેક કોલસો પૂરો પાડવાની ખાતરી આપી હોવાનું જણાવાયું છે.
રાજ્યનાં વીજ મથકોમાં ઉપલબ્ધ કોલસાનો મહત્તમ અને કાર્યક્ષમ ઉપયોગ થાય તે માટે પણ આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે. કોલસાનો પુરવઠો નિયમિત રહે તો વીજ ઉત્પાદન જાળવી રાખવામાં મદદ મળી શકે છે.
NTPCમાંથી વધારાની વીજળી ફાળવણી
રાજ્ય સરકારની રજૂઆત બાદ NTPCના ફરક્કા પ્લાન્ટમાંથી નવેમ્બર મહિના માટે 329 મેગાવોટ વીજળી ફાળવવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, આસામના કેન્દ્ર સરકારના વીજ ઉત્પાદનના હિસ્સામાંથી લાંબા ગાળા માટે 551 મેગાવોટ વીજળી મળ્યાનું જણાવાયું છે.
NTPCના બાઢ-I અને દાદરી-I થર્મલ પાવર સ્ટેશનોમાંથી મળતી કુલ 716 મેગાવોટ વીજળીના કરારની મુદત પણ એક વર્ષ વધારીને માર્ચ 2028 સુધી કરવામાં આવી છે. કેન્દ્ર સરકારના વીજ ઉત્પાદનના અન-એલોકેટેડ હિસ્સામાંથી વધુ 500 મેગાવોટ વીજળી ફાળવવા માટે પણ ગુજરાત સરકારે માંગણી કરી છે.
મુખ્યમંત્રીની અધ્યક્ષતામાં ઉચ્ચસ્તરીય સમીક્ષા બેઠક
રાજ્યમાં વીજ માંગ અને પુરવઠાની સ્થિતિની સમીક્ષા માટે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની અધ્યક્ષતામાં બેઠક યોજાઈ હતી. તેમાં ઊર્જા મંત્રી ઋષિકેશ પટેલ, રાજ્યમંત્રી કૌશિક વેકરિયા અને મુખ્ય સચિવ મનોજકુમાર દાસ સહિતના અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા. ખેડૂતો, ઉદ્યોગો અને સામાન્ય નાગરિકોને નિયમિત વીજ પુરવઠો મળી રહે તે માટે તાત્કાલિક પગલાં તથા લાંબા ગાળાના આયોજન અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
રાજ્યમાં વીજ માંગ સતત ઊંચી રહેતી હોવાથી હવે કોલસાના પુરવઠા, વીજ ઉત્પાદન અને વિતરણ વ્યવસ્થાનું યોગ્ય સંકલન મહત્ત્વપૂર્ણ બન્યું છે. સરકાર માટે મુખ્ય પડકાર એ રહેશે કે કૃષિ, ઉદ્યોગ અને રહેણાક ક્ષેત્રની જરૂરિયાતોને સંતુલિત રાખીને વીજ પુરવઠો જાળવી શકાય અને લોકોને લાંબા વીજકાપનો સામનો ન કરવો પડે.
