ઓક્ટોબરમાં શિયાળાની આહટને બદલે ઉનાળા જેવી ગરમી; સંશોધન મુજબ દર દાયકામાં ગરમ દિવસોની સંખ્યામાં 2.3નો વધારો
ઓક્ટોબર મહિનો અડધાથી વધુ પસાર થઈ ગયો હોવા છતાં ગુજરાતમાં ઠંડીના કોઈ અણસાર નથી. રાજકોટ અને ભુજ સહિતનાં શહેરોમાં છેલ્લા છ દિવસથી તાપમાન 40 ડિગ્રીની આસપાસ નોંધાઈ રહ્યું છે, જ્યારે અમદાવાદ સહિત રાજ્યનાં અનેક શહેરોમાં પારો 37 ડિગ્રી કે તેથી વધુ રહેતાં લોકો ગરમીથી પરેશાન થઈ રહ્યા છે.
ભારતીય હવામાન વિભાગ અને કૃષિ સંશોધન પરિષદના નિષ્ણાતોના અભ્યાસમાં ગુજરાતમાં ગરમીના દિવસો અને રાત્રિઓની સંખ્યામાં વધારો થતો હોવાનું સામે આવ્યું છે. 1951થી 2025 સુધીના તાપમાનના આંકડાઓના વિશ્લેષણના આધારે તૈયાર થયેલો અહેવાલ ઇન્ટરનેશનલ જર્નલ ઑફ ક્લાઇમેટોલોજીમાં પ્રકાશિત થયો છે. અહેવાલ મુજબ, ગુજરાતમાં 35 ડિગ્રી કે તેથી વધુ તાપમાન ધરાવતા દિવસોની સંખ્યામાં દર દાયકાએ સરેરાશ 2.3નો વધારો થયો છે. જ્યારે 20 ડિગ્રી કે તેથી વધુ તાપમાન ધરાવતી રાત્રિઓની સંખ્યા પણ દર દાયકાએ 1.5 જેટલી વધી રહી છે.
સામાન્ય રીતે ઓક્ટોબરના ઉત્તરાર્ધમાં હવામાનમાં ઠંડકનો અનુભવ થવા લાગે છે, પરંતુ આ વખતે ગરમીનો પ્રકોપ યથાવત્ છે. શિયાળાની શરૂઆતની રાહ જોઈ રહેલા લોકો માટે વધતું તાપમાન ચિંતાનો વિષય બની રહ્યું છે.
અલનીનોની અસરથી આગામી ઉનાળો વધુ આકરો બનવાની આશંકા
2026-27માં તાપમાનના નવા રેકોર્ડની શક્યતા; ફેબ્રુઆરીથી જ ગરમી વધવાની ચિંતા
નવી દિલ્હી, તા. 18: અલનીનો અને વૈશ્વિક તાપમાનમાં વધારાની સંયુક્ત અસર આગામી મહિનાઓમાં હવામાનને વધુ ગરમ બનાવી શકે છે. ક્લાઇમેટ ટ્રેન્ડ્સના અહેવાલમાં આગામી ઉનાળા દરમિયાન તાપમાનના નવા રેકોર્ડ નોંધાવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. અહેવાલ મુજબ, 2026 અને 2027નાં વર્ષો અત્યંત ગરમ વર્ષોમાં સામેલ થઈ શકે છે.
અલનીનોની અસરને કારણે ચોમાસાના વરસાદમાં ઘટાડો થવાની સાથે આગામી શિયાળા અને ઉનાળાના હવામાન પર પણ અસર પડવાની શક્યતા છે. ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર દરમિયાન અલનીનોની સ્થિતિ મજબૂત રહેવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે અને તેની અસર ફેબ્રુઆરી 2027 સુધી ચાલુ રહી શકે છે.
નબળા ચોમાસાને કારણે જળાશયોમાં પાણીનો ઓછો સંગ્રહ, ભૂગર્ભજળના સ્તરમાં ઘટાડો અને જમીનમાં ભેજની અછત જેવી સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે. તેની અસર શિયાળુ પાક તેમજ ઉનાળુ કૃષિ ઉત્પાદન પર પડવાની આશંકા છે.
ગરમીનો સામનો કરવા આગોતરું આયોજન જરૂરી
નિષ્ણાતોના મતે, વધતા તાપમાનને માત્ર અસાધારણ હવામાનની ઘટના ગણીને અવગણવાને બદલે તેના પડકારોનો સામનો કરવા માટે આગોતરી તૈયારી કરવી જરૂરી છે. હીટ એક્શન પ્લાનના અમલ દ્વારા આરોગ્ય સંબંધિત જોખમો ઘટાડવા, લોકોને ગરમીથી બચવા અંગે જાગૃત કરવા અને જોખમી પરિસ્થિતિઓમાં જરૂરી વ્યવસ્થા ઊભી કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવે છે.
