મેડિકલ પ્રવેશ ન લેવા ઇચ્છતા વિદ્યાર્થીઓને ‘ડમી’ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતા હોવાનો દાવો, મેરિટમાં ચેડાં અને બેઠકો બ્લોક કરવાના આક્ષેપોથી પ્રવેશ પ્રક્રિયા સામે સવાલો ઊભા થયા
રાજકોટઃ મેડિકલ ક્ષેત્રમાં કારકિર્દી બનાવવા ઇચ્છતા વિદ્યાર્થીઓ માટે NEET પરીક્ષા અને પ્રવેશ પ્રક્રિયા અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. જોકે, ગુજરાતમાં મેડિકલ પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિઓ થતી હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. ખાસ કરીને મેનેજમેન્ટ ક્વોટાની બેઠકો, એજન્ટો મારફતે થતી કથિત લેવડદેવડ અને ડમી ઉમેદવારોના ઉપયોગને લઈને ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે.
અહેવાલો મુજબ, કેટલીક મેડિકલ બેઠકો માટે એજન્ટો દ્વારા રૂ. 15 લાખથી રૂ. 25 લાખ સુધીના કમિશનની માગણી કરવામાં આવતી હોવાનો દાવો છે. આ ઉપરાંત, નિયમિત પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં મેરિટ ધરાવતા ઉમેદવારોને તક મળવામાં અવરોધ ઊભો થાય તે રીતે બેઠકો બ્લોક કરવામાં આવતી હોવાના પણ આક્ષેપો થયા છે. જોકે, આ દાવાઓની સત્તાવાર તપાસ અને પુરાવાના આધારે પુષ્ટિ થવી જરૂરી છે.
ડમી ઉમેદવારો મારફતે પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિનો આક્ષેપ
મેડિકલ પ્રવેશના કથિત ગોટાળામાં ડમી ઉમેદવારોનો ઉપયોગ થતો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. આ પદ્ધતિમાં મેડિકલમાં પ્રવેશ લેવાની વાસ્તવિક ઇચ્છા ન ધરાવતા કેટલાક વિદ્યાર્થીઓનાં નામે કાઉન્સેલિંગ પ્રક્રિયામાં ભાગ લેવાતો હોવાનો આક્ષેપ છે. મેરિટ યાદીમાં નામ આવ્યા બાદ આવા ઉમેદવારો પ્રવેશ લેતા નથી, જેના કારણે બેઠકો ખાલી રહે છે અને ત્યારબાદની ફાળવણી પ્રક્રિયા પર અસર પડી શકે છે.
કેટલાક વિદ્યાર્થીઓને આ પ્રક્રિયામાં સામેલ થવા માટે થોડા લાખ રૂપિયા ચૂકવવામાં આવતા હોવાનો પણ દાવો છે. જોકે, તમામ ડમી ઉમેદવારોને પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં તેમના નામનો ઉપયોગ થતો હોવાની જાણ હોય જ એવું નથી.
મેનેજમેન્ટ ક્વોટાની બેઠકો અને ઊંચી ફીનો મુદ્દો
મેડિકલ શિક્ષણનો ખર્ચ ઘણો ઊંચો હોવાથી સામાન્ય પરિવારો માટે MBBSનો અભ્યાસ કરવો મુશ્કેલ બની શકે છે. અહેવાલમાં મેનેજમેન્ટ ક્વોટાની બેઠકો માટે ઊંચી રકમની માગણી થતી હોવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. કેટલીક બેઠકો માટે કુલ ખર્ચ રૂ. 1.40 કરોડ સુધી પહોંચતો હોવાનો દાવો છે, જેમાં અંદાજે રૂ. 1.15 કરોડ જેટલી ફીનો સમાવેશ થાય છે.
આ ઉપરાંત, મેરિટના આધારે પ્રવેશ મેળવવાની શક્યતા ઓછી ધરાવતા ઉમેદવારો પાસેથી પણ મોટી રકમની માગણી થતી હોવાના આક્ષેપો કરવામાં આવ્યા છે. જોકે, કાયદેસરની ફી અને ગેરકાયદે કમિશન વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે. મેનેજમેન્ટ ક્વોટાની ફી અને પ્રવેશના નિયમો સંબંધિત સત્તાવાર દસ્તાવેજોના આધારે જ આ બાબતની ખરાઈ થઈ શકે છે.
700 બેઠકો ખાલી રહેતાં સવાલો
અહેવાલ મુજબ, આ વર્ષે બીજા રાઉન્ડ બાદ પણ આશરે 700 મેડિકલ બેઠકો ખાલી રહી હોવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. જો આ આંકડો સત્તાવાર માહિતીથી સમર્થિત હોય, તો ખાલી બેઠકો પાછળનાં કારણો, પ્રવેશ પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અને કાઉન્સેલિંગ વ્યવસ્થાની અસરકારકતા અંગે તપાસ જરૂરી બને છે.
કથિત ગેરરીતિમાં ઉમેદવારોના NEET સ્કોરકાર્ડ, લોગિન આઈડી અને પાસવર્ડ મેળવીને તેમના વતી ફોર્મ ભરવામાં આવતાં હોવાનો પણ દાવો છે. આવી સ્થિતિમાં વિદ્યાર્થીઓની વ્યક્તિગત માહિતીની સુરક્ષા અને કાઉન્સેલિંગ પ્રક્રિયામાં અધિકૃત પ્રવેશ અંગે પણ સવાલો ઊભા થાય છે.
પારદર્શક પ્રવેશ પ્રક્રિયાની જરૂરિયાત
મેડિકલ પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં મેરિટને પ્રાથમિકતા મળે, બેઠકોનું યોગ્ય રીતે વિતરણ થાય અને કોઈપણ ઉમેદવારને ગેરકાયદે નાણાકીય વ્યવહારના આધારે લાભ ન મળે તે સુનિશ્ચિત કરવું જરૂરી છે. જો ડમી ઉમેદવારો, બેઠકો બ્લોક કરવા અથવા એજન્ટો મારફતે ગેરકાયદે કમિશન વસૂલવાના આક્ષેપો સાચા સાબિત થાય, તો જવાબદારો સામે નિયમ મુજબ કાર્યવાહી થવી જોઈએ.
NEET પરીક્ષા યોજાયા બાદ પણ પ્રવેશની સમગ્ર પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા જાળવવાની જવાબદારી સંબંધિત સત્તાધિકારીઓની રહે છે. તેથી કથિત ગેરરીતિઓની નિષ્પક્ષ તપાસ, ખાલી બેઠકોનાં કારણોની સ્પષ્ટતા અને પ્રવેશ પ્રક્રિયાની દેખરેખ મજબૂત બનાવવી જરૂરી છે.
