નવરાત્રિ-દિવાળીના તહેવારો અને ઉનાળા જેવી ગરમીથી વીજ વપરાશમાં ઉછાળો; વધતી માંગને પહોંચી વળવા સેન્ટ્રલ ગ્રીડમાંથી વધુ વીજળીની ફાળવણીની માગ, કોલસા આધારિત વીજમથકો માટે પણ પુરવઠો વધારવા રજૂઆત
ગુજરાતમાં તહેવારોની રોનક વચ્ચે વીજળીની માંગે નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. નવરાત્રિની ઉજવણી અને દિવાળીના તહેવારો નજીક આવતાં રાજ્યમાં વીજ વપરાશમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. બીજી તરફ, ઓક્ટોબર મહિનામાં પણ ઉનાળા જેવી ગરમી અનુભવાતાં ઘરોમાં એરકન્ડિશનર, પંખા અને અન્ય વીજ ઉપકરણોનો વપરાશ વધ્યો છે. પરિણામે રાજ્યની વીજ માંગ વધીને 29,822 મેગાવોટના ઐતિહાસિક સ્તરે પહોંચી હોવાનો અહેવાલ છે. આ માંગ ઉનાળાની પીક સિઝન દરમિયાન નોંધાતી માંગ કરતાં પણ વધુ હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.
તહેવારો અને ગરમીથી વીજ વપરાશમાં વધારો
નવરાત્રિ દરમિયાન ગરબા આયોજનો, બજારો, મોલ, હોટેલ અને અન્ય વ્યાપારી એકમોમાં વીજળીનો વપરાશ વધે છે. દિવાળીના તહેવારો નજીક આવતાં દુકાનો, વેપારી સંસ્થાઓ અને ઔદ્યોગિક એકમોમાં પણ કામગીરી તેજ બને છે. આ ઉપરાંત, ગરમીના કારણે રહેણાક વિસ્તારોમાં ઠંડક માટેનાં ઉપકરણોનો વપરાશ વધતાં વીજળીની માંગ પર વધારાનું દબાણ ઊભું થયું છે.
સામાન્ય રીતે રાજ્યમાં વીજળીની સર્વાધિક માંગ ઉનાળાના મહિનાઓમાં જોવા મળે છે, પરંતુ આ વખતે તહેવારો અને ગરમીના સંયુક્ત પ્રભાવને કારણે ઓક્ટોબરમાં જ માંગે નવો વિક્રમ નોંધાવ્યો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
સેન્ટ્રલ ગ્રીડમાંથી વધુ વીજળી મેળવવાની કવાયત
વીજ માંગમાં અચાનક વધારો થતાં રાજ્યના વીજતંત્ર દ્વારા પુરવઠો જાળવી રાખવા માટે આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે. વધતી જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા સેન્ટ્રલ ગ્રીડમાંથી વધુ વીજળીની ફાળવણી કરવા અને કોલસા આધારિત વીજમથકો માટે કોલસાનો પુરવઠો વધારવા રજૂઆત કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે.
રાજ્યના ઊર્જા અને પેટ્રોકેમિકલ્સ વિભાગના સચિવ અશ્વિનીકુમારના જણાવ્યા અનુસાર, વધતી માંગને પહોંચી વળવા સંબંધિત વિભાગો સાથે સંકલન કરવામાં આવી રહ્યું છે. આગામી દિવસોમાં પણ વીજળીની માંગ ઊંચી રહેવાની શક્યતા ધ્યાનમાં રાખીને આગોતરું આયોજન હાથ ધરવામાં આવ્યું છે.
જૂન મહિનામાં પણ વીજ વપરાશ ઊંચો રહ્યો
આંકડાઓ અનુસાર, ચાલુ વર્ષે જૂન મહિનામાં પણ ગુજરાતમાં વીજળીની માંગ ઊંચા સ્તરે રહી હતી. જૂન દરમિયાન સરેરાશ માંગ 26,834થી 28,833 મેગાવોટની વચ્ચે રહી હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. હવે માંગ વધીને 29,822 મેગાવોટ સુધી પહોંચતાં વીજતંત્ર સામે પુરવઠો જાળવી રાખવાનો પડકાર ઊભો થયો છે.
ઔદ્યોગિક વિકાસ, શહેરીકરણ, રહેણાક વિસ્તારોમાં વીજ ઉપકરણોના વધતા ઉપયોગ અને કૃષિ ક્ષેત્રની જરૂરિયાતોને કારણે રાજ્યમાં વીજ માંગ સતત વધી રહી છે. વીજળીની જરૂરિયાત હવે માત્ર ઉનાળાની ગરમી પૂરતી મર્યાદિત રહી નથી; હવામાન, ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિ અને તહેવારો પણ માંગને અસર કરતા મુખ્ય પરિબળો બની રહ્યા છે.
પાંચ વર્ષમાં વીજ માંગમાં 12 ટકાનો વધારો
અહેવાલમાં જણાવ્યા અનુસાર, ગુજરાતમાં છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં વીજ માંગમાં સરેરાશ 10 ટકા અને છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં 12 ટકા જેટલો વધારો નોંધાયો છે. આ જ પ્રકારનો વધારો ચાલુ રહે તો આગામી વર્ષે રાજ્યની વીજ માંગ 32,500 મેગાવોટ સુધી પહોંચવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
વીજ માંગમાં સતત થઈ રહેલા વધારાને ધ્યાનમાં રાખીને ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવી, વીજ વિતરણ વ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવી અને પૂરતા પ્રમાણમાં ઊર્જા ઉપલબ્ધ રહે તે માટે લાંબા ગાળાનું આયોજન જરૂરી બન્યું છે.
સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં પણ વીજ માંગ વધી
રાજ્યમાં વીજળીની માંગ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચવાની સાથે સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ વિસ્તારમાં પણ વપરાશ વધ્યો હોવાનું જણાવાયું છે. આપેલા અહેવાલના અંતિમ ભાગમાં સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છની વીજ માંગ 9,667 મેગાવોટ દર્શાવવામાં આવી છે, જ્યારે શીર્ષકમાં 7,667 મેગાવોટનો ઉલ્લેખ છે. આ બંને આંકડામાં તફાવત હોવાથી સત્તાવાર આંકડાની પુષ્ટિ જરૂરી છે.
સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ વિસ્તારમાં પીજીવીસીએલ દ્વારા વીજ વિતરણ વ્યવસ્થાનું સંચાલન કરવામાં આવે છે. તહેવારો, ગરમી અને કૃષિ ક્ષેત્રની વીજ જરૂરિયાત વધતાં આ વિસ્તારમાં પણ વીજ લોડનું યોગ્ય સંચાલન મહત્વપૂર્ણ બન્યું છે.
ગુજરાતમાં વીજળીની માંગમાં થયેલો આ વધારો રાજ્યના વધતા ઔદ્યોગિક અને ઘરેલુ વપરાશનું ચિત્ર રજૂ કરે છે. આગામી દિવસોમાં હવામાન કેવું રહે છે અને તહેવારો દરમિયાન વપરાશ કેટલો વધે છે તેના આધારે વીજતંત્રે પુરવઠાનું આયોજન કરવું પડશે.
નોંધ: 29,822 મેગાવોટની સર્વોચ્ચ માંગ, જૂન મહિનાના વપરાશના આંકડા અને સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છની માંગ અંગે પ્રકાશન પહેલાં સંબંધિત સત્તાવાર વીજતંત્રના આંકડા ચકાસવા જરૂરી છે.
