રાજ્યના 11 જિલ્લાઓમાં 50 ટકાથી વધુ વરસાદી ખાધ, કચ્છમાં સિઝનનો માત્ર 29 ટકા વરસાદ
ગાંધીનગર: ચોમાસાનો ત્રીજો મહિનો એટલે કે ઓગસ્ટ પૂર્ણ થવા આવ્યો છે, પરંતુ ગુજરાતમાં વરસાદનો નવો રાઉન્ડ શરૂ ન થતાં ચિંતા વધી રહી છે. રાજ્યના 34માંથી 11 જિલ્લાઓમાં 50 ટકા કે તેથી વધુ વરસાદી ખાધ નોંધાઈ છે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના જિલ્લાઓમાં સ્થિતિ વધુ ચિંતાજનક બની છે.
ભારતમાં ચોમાસાની સિઝન જૂનથી સપ્ટેમ્બર સુધીની ચાર મહિનાની હોય છે. હવે ચોમાસાના માત્ર એક મહિના જેટલો સમય બાકી રહ્યો છે. સપ્ટેમ્બરના પ્રથમ પખવાડિયાથી ચોમાસું તબક્કાવાર પાછું ખેંચાવાનું શરૂ થઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં આગામી દિવસોમાં સારો વરસાદ નહીં પડે તો પાણીની અછતની ચિંતા વધુ ગંભીર બની શકે છે.
દેવભૂમિ દ્વારકામાં સૌથી વધુ વરસાદી ખાધ
ગુજરાતમાં સૌથી વધુ 87 ટકા વરસાદી ખાધ સાથે દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લો દેશમાં બીજા ક્રમે છે. અરુણાચલ પ્રદેશનો એક જિલ્લો 59 ટકાની ખાધ સાથે આ યાદીમાં ટોચ પર છે. દેવભૂમિ દ્વારકાની સ્થિતિ ગુજરાત માટે સૌથી વધુ ચિંતાજનક બની છે.
ભારતીય હવામાન વિભાગના આંકડાઓના વિશ્લેષણ મુજબ, ગુજરાતમાં છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં પ્રથમ વખત અને છેલ્લા દસ વર્ષમાં ત્રીજી વખત ચોમાસાની સિઝનમાં 100 ટકા વરસાદ નોંધાયો નથી. રાજ્યમાં અત્યાર સુધી સિઝનના સરેરાશ વરસાદના માત્ર 75 ટકા જેટલો વરસાદ થયો છે.
સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં સ્થિતિ ગંભીર
લાંબા સમય બાદ સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં વરસાદની મોટી ખાધ જોવા મળી રહી છે. અગાઉ પાણીની અછત માટે જાણીતા આ વિસ્તારોમાં છેલ્લા એક દાયકામાં નવા જળસ્રોતો અને વિવિધ યોજનાઓને કારણે સ્થિતિમાં સુધારો થયો હતો. સાથે જ વરસાદનું પ્રમાણ પણ વધ્યું હતું. જોકે, ચાલુ વર્ષે ફરી વરસાદની ખેંચે ચિંતા વધારી છે.
કચ્છમાં અત્યાર સુધીમાં સિઝનના સરેરાશ વરસાદના માત્ર 29 ટકા જેટલો વરસાદ નોંધાયો છે. આગામી દિવસોમાં વરસાદનો મોટો રાઉન્ડ આવવાની શક્યતા ધૂંધળી છે, જોકે હજુ સંપૂર્ણપણે નકારી શકાય તેમ નથી.
અત્યાર સુધીના વરસાદના આંકડા પ્રમાણે:
દેવભૂમિ દ્વારકા: 6 ટકા
પોરબંદર: 18 ટકા
કચ્છ: 19 ટકા
જામનગર: 28 ટકા
ગીર સોમનાથ: 46 ટકા
સાબરકાંઠા: 46 ટકા
અરવલ્લી: 46 ટકા
રાજકોટ: 47 ટકા
છોટા ઉદેપુર: 50 ટકા
દક્ષિણ ગુજરાતમાં સરેરાશ કરતાં વધુ વરસાદ
બીજી તરફ ગુજરાતના દક્ષિણ ભાગના જિલ્લાઓમાં ચોમાસું સારું રહ્યું છે. અહીં અનેક વિસ્તારોમાં સરેરાશ કરતાં 100 ટકાથી પણ વધુ વરસાદ નોંધાયો છે. રાજ્ય માટે રસપ્રદ બાબત એ છે કે આ સિઝનમાં અત્યાર સુધી થયેલા કુલ વરસાદનો લગભગ 60 ટકા વરસાદ માત્ર 15 દિવસમાં જ પડી ગયો હતો. ત્યારબાદ મોટા ભાગના સમયમાં હળવાથી મધ્યમ અને છૂટોછવાયો વરસાદ જ નોંધાયો છે.
ઓગસ્ટમાં આ વર્ષે વરસાદની ભારે ઘટ
ગુજરાતમાં વર્ષ 2019, 2020 અને 2024 દરમિયાન ઓગસ્ટ મહિનામાં ભારે વરસાદ થયો હતો. આ ત્રણેય વર્ષમાં માત્ર ઓગસ્ટ મહિનામાં જ 400 મીમીથી વધુ વરસાદ નોંધાયો હતો. તેની સરખામણીમાં ચાલુ વર્ષે ઓગસ્ટમાં હજુ સુધી 100 મીમી પણ વરસાદ નોંધાયો નથી.
અગાઉ 2023માં ઓગસ્ટમાં 25.5 મીમી, જ્યારે 2021માં 65.3 મીમી વરસાદ નોંધાયો હતો.
છેલ્લા એક સપ્તાહમાં સમગ્ર રાજ્યમાં માત્ર 2.3 મીમી વરસાદ નોંધાયો છે. વરસાદની સતત ખેંચને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર પણ એલર્ટ થઈ છે અને જરૂરિયાત ધરાવતા જિલ્લાઓ માટે જરૂરી પગલાં લેવાની કામગીરી શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. આગામી દિવસોમાં વરસાદનો રાઉન્ડ આવે છે કે નહીં તેના પર હવે સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ સહિત રાજ્યના અનેક જિલ્લાઓની નજર છે.
