ગાંધીનગર: ગુજરાતમાં ચોમાસાની સિઝનના ત્રણ મહિના પૂર્ણ થઈ ગયા છે, પરંતુ ઓગસ્ટ મહિનો વરસાદની દૃષ્ટિએ નિરાશાજનક રહ્યો છે. સમગ્ર ઓગસ્ટ દરમિયાન રાજ્યમાં માત્ર 99 મીમી જેટલો વરસાદ નોંધાયો છે. પૂરતો વરસાદ ન પડતાં હવે મગફળી, કપાસ સહિતના ખરીફ પાક પર સંકટના વાદળો ઘેરાયા છે.
રાજ્ય સરકારના આંકડા પ્રમાણે જૂન મહિનામાં ગુજરાતમાં માત્ર 35.21 મીમી વરસાદ નોંધાયો હતો. ત્યારબાદ જુલાઈમાં મેઘરાજાએ જોરદાર બેટિંગ કરતાં એક જ મહિનામાં 552.57 મીમી વરસાદ નોંધાયો હતો. જેના કારણે જૂન મહિનાની વરસાદની ખાધ ઘણી હદે ભરાઈ ગઈ હતી.
પરંતુ ઓગસ્ટમાં ફરી વરસાદે વિરામ લેતા રાજ્યમાં વરસાદની ખાધ સર્જાઈ છે. ઓગસ્ટમાં સમગ્ર રાજ્યમાં માત્ર 99 મીમી જેટલો વરસાદ નોંધાયો છે. ખાસ કરીને ખેતી પાક માટે જુલાઈ બાદ ઓગસ્ટનો વરસાદ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ઓગસ્ટમાં વરસાદ ખેંચાતા હવે ખેડૂતોની ચિંતા વધી છે.
ગુજરાતમાં સરેરાશ કરતાં ઓછો વરસાદ
ચોમાસાની સિઝનના પ્રથમ ત્રણ મહિનામાં ગુજરાતમાં અત્યાર સુધીમાં સરેરાશના આશરે 76 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે. રાજ્યમાં સમગ્ર ચોમાસા દરમિયાન સરેરાશ 908.88 મીમી વરસાદ થતો હોય છે, તેની સામે અત્યાર સુધીમાં આશરે 685 મીમી વરસાદ નોંધાયો છે.
રાજ્યના વિવિધ ઝોનની સ્થિતિ જોઈએ તો દક્ષિણ ગુજરાતમાં સરેરાશ કરતાં વધુ વરસાદ થયો છે. અહીં અત્યાર સુધીમાં આશરે 105 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે. જ્યારે અન્ય વિસ્તારોમાં વરસાદની ખાધ જોવા મળી રહી છે.
સૌરાષ્ટ્ર: 56 ટકા
મધ્ય ગુજરાત: 75 ટકા
ઉત્તર ગુજરાત: 57 ટકા
કચ્છ: 29 ટકા
દક્ષિણ ગુજરાત: 105 ટકા
આ આંકડા દર્શાવે છે કે દક્ષિણ ગુજરાતને બાદ કરતાં રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં વરસાદની ઘટ છે.
મગફળી અને કપાસના પાક પર જોખમ
કૃષિ ક્ષેત્રના જાણકારોના જણાવ્યા મુજબ જૂન મહિનામાં વરસાદ ઓછો થયો હોવા છતાં જુલાઈમાં સારો વરસાદ થતાં ખેડૂતોએ આશાવાદ સાથે મગફળી, કપાસ અને કઠોળ સહિતના પાકનું વાવેતર કર્યું હતું. જુલાઈના સારા વરસાદ બાદ ઓગસ્ટમાં પણ વરસાદ નિયમિત રહેશે તેવી ખેડૂતોને આશા હતી.
પરંતુ ઓગસ્ટમાં પૂરતો વરસાદ ન પડતાં પાકને હવે વરસાદની ખેંચનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. ખાસ કરીને મગફળી અને કપાસના પાકમાં વરસાદની અછત ઉપરાંત રોગચાળાનું જોખમ પણ વધ્યું છે. આગામી દિવસોમાં યોગ્ય વરસાદ નહીં પડે તો પાકના ઉત્પાદન પર ગંભીર અસર પડી શકે છે.
સપ્ટેમ્બરમાં પણ ચિંતા યથાવત
ગુજરાતની જેમ દેશના અન્ય વિસ્તારોમાં પણ વરસાદની સ્થિતિ ચિંતાજનક છે. દેશના લગભગ અડધા જિલ્લાઓમાં વરસાદની ખાધ હોવાના અહેવાલો છે. જો ચોમાસુ આગામી દિવસોમાં ફરી સક્રિય નહીં થાય અને પૂરતો વરસાદ નહીં પડે તો કૃષિ ક્ષેત્રને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે.
બીજી તરફ, કૃષિ ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થાય તો તેની સીધી અસર બજાર પર પડી શકે છે. ખાદ્ય ચીજોના ઉત્પાદન અને પુરવઠામાં ઘટાડો થતાં મોંઘવારી વધુ વધવાની શક્યતા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
હવામાન વિભાગે ઉત્તર ભારતના કેટલાક રાજ્યોમાં 5 સપ્ટેમ્બર સુધી વરસાદની આગાહી કરી છે. જોકે, ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર સહિતના રાજ્યોમાં હાલ પૂરતા વરસાદ માટે અનુકૂળ સ્થિતિ દેખાતી નથી. સપ્ટેમ્બર મહિનામાં પણ સરેરાશ કરતાં ઓછો વરસાદ રહેવાની આગાહીને કારણે ખેડૂતો અને કૃષિ ક્ષેત્રની ચિંતા વધુ ઘેરી બની છે.
