દેશમાં ખાદ્યચીજોના ભાવમાં વધારો થતાં છૂટક અને જથ્થાબંધ બંને મોંઘવારીના દરમાં વધારો નોંધાયો છે. મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ અને અલ-નીનોના કારણે અનિયમિત વરસાદ જેવા પરિબળો વચ્ચે આગામી મહિનાઓમાં પણ મોંઘવારીનું દબાણ યથાવત રહેવાની ભીતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ખાસ કરીને ડુંગળી, લસણ અને આદુ જેવી ચીજોના ભાવવધારાની સીધી અસર લોકોના રસોડાના બજેટ પર પડી છે.
ઓગસ્ટમાં રિટેલ મોંઘવારી 4.82 ટકા
સરકારી આંકડા મુજબ ઓગસ્ટમાં રિટેલ મોંઘવારીનો દર 4.82 ટકા રહ્યો હતો, જે જુલાઈમાં 4.45 ટકા હતો. બીજી તરફ જથ્થાબંધ મોંઘવારીનો દર પણ જુલાઈના 9.78 ટકાથી વધીને ઓગસ્ટમાં 9.92 ટકા થયો હતો. ખાદ્યચીજોના ભાવમાં થયેલા વધારાની મોંઘવારી વધવામાં મહત્વની ભૂમિકા રહી છે.
કેન્દ્ર સરકારે જાન્યુઆરીથી મોંઘવારીના આંકડા માટે 2024ને નવું પાયાનું વર્ષ બનાવ્યું છે. વધતા ફુગાવાને કારણે રિઝર્વ બેંક માટે વ્યાજદર અંગે નિર્ણય લેવો વધુ પડકારજનક બની શકે છે.
આગામી નાણાકીય નીતિ સમીક્ષામાં વ્યાજદર અંગે નજર
આવતા મહિનાની શરૂઆતમાં રિઝર્વ બેંક દ્વારા ધિરાણ નીતિની સમીક્ષા થવાની છે. મોંઘવારીના વધતા દબાણ વચ્ચે વ્યાજદર વધવાની શક્યતા અંગે નિષ્ણાતોમાં ચર્ચા શરૂ થઈ છે. કેટલાક નિષ્ણાતોના મતે ઓક્ટોબર અને ડિસેમ્બરમાં વ્યાજદરમાં વધારો થઈ શકે છે.
ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મોંઘવારી વધુ
નેશનલ સ્ટેટિસ્ટિકલ ઓફિસના આંકડા પ્રમાણે ઓગસ્ટમાં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં રિટેલ મોંઘવારી 5.23 ટકા, જ્યારે શહેરી વિસ્તારોમાં 4.31 ટકા રહી હતી. ખાદ્યચીજોની મોંઘવારી પણ જુલાઈના 5.52 ટકાથી વધીને ઓગસ્ટમાં 5.95 ટકા થઈ હતી.
જથ્થાબંધ મોંઘવારીની ગણતરી માટે 2022-23ને પાયાનું વર્ષ માનવામાં આવે છે. ઓગસ્ટમાં જથ્થાબંધ મોંઘવારી 9.92 ટકા રહી હતી. આ દરમિયાન ખાદ્યચીજોની જથ્થાબંધ મોંઘવારી 6.65 ટકાથી વધીને 7.05 ટકા થઈ હતી, જ્યારે ઉત્પાદિત ચીજોની મોંઘવારી 8.37 ટકા રહી હતી.
લસણ-ડુંગળી મોંઘાં, ટમેટા-બટેટાથી થોડી રાહત
રિપોર્ટ અનુસાર લસણ, ડુંગળી અને આદુ જેવી ચીજોના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થતાં રિટેલ મોંઘવારી વધી છે. જોકે ટમેટા, બટેટા અને ભીંડા જેવી કેટલીક શાકભાજીના ભાવમાં ગ્રાહકોને થોડી રાહત મળી છે.
રાજ્યવાર આંકડા જોવામાં આવે તો ઓગસ્ટમાં સૌથી વધુ 6.27 ટકા રિટેલ મોંઘવારી તેલંગાણામાં નોંધાઈ હતી, જ્યારે મિઝોરમમાં આ દર 2.35 ટકા રહ્યો હતો.
તહેવારોની સિઝનમાં મોંઘવારીનો પડકાર
દેશમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી વિવિધ ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. હવે તહેવારોની સિઝન શરૂ થવા જઈ રહી છે ત્યારે બજારમાં ખરીદી વધવાની શક્યતા છે. જોકે ઊંચા ભાવને કારણે લોકોની ખરીદશક્તિ પર અસર પડે તો તહેવારોની બજારની રોનક પણ ફિક્કી પડી શકે છે.
