GST હેઠળ ધરપકડની જોગવાઈ નાબૂદ કરવા દરખાસ્ત; પ્રોસિક્યુશનની મર્યાદા ₹1 કરોડથી વધારી ₹5 કરોડ કરવા અને મહત્તમ દંડ ઘટાડવા સૂચન
નવી દિલ્હી | ભારત હેડલાઇન
દેશની GST વ્યવસ્થાને વધુ સરળ બનાવવા અને વેપારીઓ પરનો પ્રક્રિયાત્મક બોજ ઘટાડવા GST કાઉન્સિલની 57મી બેઠકમાં અનેક મહત્ત્વપૂર્ણ ફેરફારોની ભલામણ કરવામાં આવી છે. કેન્દ્રીય નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારમનની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી બેઠકમાં ધરપકડ, પ્રોસિક્યુશન, દંડ, નોંધણી, રિફંડ અને રિટર્ન સંબંધિત જોગવાઈઓમાં સુધારા કરવા અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
કાઉન્સિલે CGST એક્ટની કલમ 69 નાબૂદ કરીને GST હેઠળ ધરપકડની સત્તા દૂર કરવાની દરખાસ્ત કરી છે. આ ઉપરાંત પ્રોસિક્યુશન માટેની નાણાકીય મર્યાદા ₹1 કરોડથી વધારી ₹5 કરોડ કરવા અને સામાન્ય મહત્તમ દંડ ₹25,000થી ઘટાડીને ₹10,000 કરવા ભલામણ કરવામાં આવી છે.
ધરપકડ અને પ્રોસિક્યુશનના નિયમોમાં ફેરફાર
GST કાયદાની કલમ 69 નાબૂદ કરવાની ભલામણ બેઠકના મુખ્ય મુદ્દાઓમાં સામેલ છે. સાથે જ પ્રોસિક્યુશન માટેની નાણાકીય મર્યાદા વધારવા અને કેટલીક ગુનાહિત જોગવાઈઓને વધુ તર્કસંગત બનાવવા સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. આ પગલાંનો હેતુ કરચોરી સામેની કાર્યવાહી જાળવી રાખવાની સાથે કરદાતાઓને પડતી મુશ્કેલીઓ ઘટાડવાનો છે.
મહત્તમ દંડમાં ઘટાડાની ભલામણ
GST કાયદાની કલમ 125 હેઠળ સામાન્ય મહત્તમ દંડની મર્યાદા ₹25,000થી ઘટાડીને ₹10,000 કરવા દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે. આ ફેરફાર અમલમાં આવે તો સંબંધિત જોગવાઈઓ હેઠળ આવરી લેવાતી ભૂલો માટે વેપારીઓને રાહત મળી શકે છે. નાની રકમની કરજવાબદારી અને નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં કર તથા વ્યાજ ચૂકવનારા કરદાતાઓને દંડમાં રાહત આપવા અંગે પણ ભલામણો કરવામાં આવી છે.
રિફંડ પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવાની તૈયારી
વેપારીઓની કાર્યકારી મૂડી ઉપલબ્ધતા સુધારવા GST રિફંડ પ્રક્રિયાને વધુ ઝડપી અને પારદર્શક બનાવવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. ઈલેક્ટ્રોનિક કેશ લેજરમાં રહેલી વધારાની રકમનું રિફંડ સિસ્ટમ દ્વારા મંજૂર કરવાની દરખાસ્ત છે. પાત્ર નિકાસકારો અને ઇન્વર્ટેડ ડ્યુટી સ્ટ્રક્ચર હેઠળના ચોક્કસ દાવાઓમાં જોખમ આધારિત મૂલ્યાંકન બાદ 90 ટકા રકમ કામચલાઉ ધોરણે મંજૂર કરવાની ભલામણ પણ કરવામાં આવી છે.
GST નોંધણી અને રિટર્ન પ્રક્રિયા સરળ બનશે
GST નોંધણી માટેના દસ્તાવેજો અંગે સ્પષ્ટતા, FAQની સુવિધા અને પોર્ટલને વધુ વપરાશકર્તા-અનુકૂળ બનાવવા સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ મારફતે વેપાર કરતા ચોક્કસ નાના વિક્રેતાઓ માટે સરળ નોંધણી વ્યવસ્થા વિકસાવવાની પણ ભલામણ છે.
આ ઉપરાંત GSTR-1, GSTR-1A, GSTR-3B અને GSTR-2B વચ્ચેની વિગતોનું સમાધાન વધુ સરળ બનાવવા નિયમો અને પોર્ટલમાં ફેરફારો સૂચવાયા છે. સંબંધિત સુધારેલી વ્યવસ્થા એપ્રિલ 2027ના રિટર્નથી અમલમાં મૂકવાની દરખાસ્ત પણ કરવામાં આવી છે.
માલસામાનની હેરફેરમાં સરળતા લાવવાનો પ્રયાસ
રાજ્યો વચ્ચે માલસામાનની અવરજવર દરમિયાન બિનજરૂરી વિલંબ અને અવરોધો ઘટાડવા ઈ-વે બિલ સંબંધિત જોગવાઈઓમાં સુધારા કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. વાહનો રોકવા, માલસામાનની તપાસ અને પરિવહન દરમિયાન માલ અટકાવવા સંબંધિત નિયમોને વધુ સ્પષ્ટ અને તર્કસંગત બનાવવાની દરખાસ્ત પણ કરવામાં આવી છે.
નાના વેપારીઓ અને નિકાસકારોને રાહતની આશા
₹5 કરોડ સુધીનું ટર્નઓવર ધરાવતા અને સીધા ગ્રાહકો સાથે વ્યવહાર કરતા ચોક્કસ નાના વ્યવસાયો માટે વૈકલ્પિક યોજનાને સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી આપવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. સેવાઓની નિકાસ, વિદેશી શાખાઓને પૂરી પાડવામાં આવતી સેવાઓ અને ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) રિફંડ સંબંધિત જોગવાઈઓમાં ફેરફાર કરવા અંગે પણ સૂચનો કરવામાં આવ્યા છે.
હવે કાયદાકીય અમલની પ્રક્રિયા મહત્ત્વપૂર્ણ
GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં કરાયેલી ભલામણોનો હેતુ કરવેરા વ્યવસ્થાને વધુ સરળ, પારદર્શક અને વેપારલક્ષી બનાવવાનો છે. જોકે, આ ભલામણોને કાયદાકીય સુધારા અને સત્તાવાર સૂચનાઓ દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા બાદ જ તેમનો વાસ્તવિક વ્યાપ સ્પષ્ટ થશે. તેથી ભલામણોને હાલથી અમલમાં આવી ગયેલા નિયમો તરીકે ગણવી યોગ્ય નથી.
