વલસાડમાં સરેરાશ કરતાં 73% વધુ વરસાદ સામે જામનગર-દ્વારકામાં ભારે ઘટ; વરસાદ આધારિત ખેતી સામે સંકટ
અમદાવાદ/નવી દિલ્હી: ગુજરાતમાં છેલ્લા એકાદ પખવાડિયાથી નોંધપાત્ર વરસાદ ન પડતાં વરસાદના વિતરણમાં મોટું અસંતુલન સામે આવ્યું છે. દક્ષિણ ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદથી પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી, જ્યારે સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદની ખાધ ખેડૂતો માટે ચિંતાનો વિષય બની છે.
ગુજરાતમાં અત્યાર સુધી સિઝનનો આશરે 680 મિમી વરસાદ નોંધાયો છે, જે લાંબા ગાળાની સરેરાશના લગભગ 75 ટકા જેટલો છે. જોકે, રાજ્યના જુદા-જુદા જિલ્લાઓમાં વરસાદના પ્રમાણમાં મોટો તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે.
વલસાડમાં 73% વધુ, જામનગર-દ્વારકામાં 86% ખાધ
વરસાદના આંકડાઓનું વિશ્લેષણ કરતાં વલસાડમાં સરેરાશ કરતાં 73 ટકા વધુ વરસાદ નોંધાયો છે. તેની સામે કચ્છમાં 50 ટકા ખાધ છે. સૌથી ગંભીર સ્થિતિ જામનગર અને દેવભૂમિ દ્વારકામાં જોવા મળી રહી છે, જ્યાં વરસાદની ખાધ 86 ટકા સુધી પહોંચી હોવાનું જણાવાયું છે. પોરબંદરમાં પણ સરેરાશ કરતાં 40 ટકા ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે.
આ આંકડા ગુજરાતમાં વરસાદ કેટલો અસમાન રહ્યો છે તે સ્પષ્ટ કરે છે. એક તરફ દક્ષિણ ગુજરાતના વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવા અને પૂર જેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ, તો બીજી તરફ સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છના વરસાદ આધારિત ખેતી કરતા વિસ્તારોમાં પૂરતા વરસાદની રાહ જોવાઈ રહી છે.
વરસાદ આધારિત ખેતી સામે મોટું જોખમ
વરસાદની અનિયમિતતા અને લાંબા વિરામની સીધી અસર ખેતી પર પડી શકે છે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતમાં વરસાદ આધારિત ખેતીનું પ્રમાણ વધુ હોવાથી આગામી દિવસોમાં સારો વરસાદ નહીં પડે તો પાકની સ્થિતિ કથળી શકે છે.
નિષ્ણાતોના મતે અલ-નીનો જેવી વૈશ્વિક હવામાન પરિસ્થિતિઓ વરસાદના પ્રમાણ કરતાં તેના વિતરણ અને પેટર્નમાં ફેરફાર લાવી શકે છે. એટલે એક જ રાજ્યમાં ક્યાંક ભારે વરસાદ અને ક્યાંક વરસાદની તીવ્ર ખાધ જેવી વિપરીત સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.
સ્કાયમેટે પણ વરસાદનું અનુમાન ઘટાડ્યું
દરમિયાન ખાનગી હવામાન એજન્સી સ્કાયમેટે સિઝનના કુલ વરસાદના પોતાના અનુમાનમાં ઘટાડો કર્યો છે. અગાઉ સરેરાશના 94 ટકા વરસાદનું અનુમાન વ્યક્ત કરાયું હતું, જે હવે ઘટાડીને 85 ટકા કરવામાં આવ્યું છે. એજન્સીએ દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ સર્જાવાની સંભાવના 70 ટકા હોવાનું પણ જણાવ્યું છે.
ચોમાસુ ટ્રફ હિમાલય તરફ ખસ્યું
દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં છેલ્લા બે સપ્તાહથી સંતોષકારક વરસાદ ન થતાં રાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ચિંતા વધી છે. ચોમાસુ ટ્રફ હાલમાં હિમાલય તરફ ખસેલું હોવાથી આગામી કેટલાક દિવસોમાં હિમાલયન વિસ્તાર અને પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાં વરસાદની સંભાવના વધુ છે.
ઉત્તર બંગાળની ખાડીમાં સર્જાયેલા લો-પ્રેશરની અસરથી છત્તીસગઢ અને ઓડિશામાં વરસાદ થઈ શકે છે, પરંતુ ગુજરાત સહિત વરસાદની તાતી જરૂરિયાત ધરાવતા અનેક રાજ્યોમાં તાત્કાલિક સારો વરસાદ પડે તેવી શક્યતા ઓછી હોવાનું હવામાન નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે.
હવે ગુજરાતમાં સૌની નજર આગામી વરસાદી રાઉન્ડ પર છે. સમયસર સારો વરસાદ નહીં પડે તો વરસાદની ખાધ વધુ વધવાની સાથે સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતના ખેડૂતો માટે મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે.
