સૌરાષ્ટ્ર-ઉત્તર ગુજરાતમાં દુષ્કાળની ભીતિ, પશુપાલકો માટે ઘાસચારાની વ્યવસ્થા કરવાની માંગ

ચોમાસામાં વરસાદની ઘટથી ખેતી અને પશુપાલન પર અસરની આશંકા; પૂર્વ કૃષિમંત્રી રાઘવજી પટેલે દુષ્કાળ જાહેર કરી રાહત સહાય આપવાની માગ કરી

ગાંધીનગર : ગુજરાતમાંથી ચોમાસાની વિદાય બાદ અનિયમિત વરસાદની અસર હવે ખેતી અને પશુપાલન ક્ષેત્રે જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં ઘાસચારાની અછતની ભીતિ ઊભી થઈ છે. આ સ્થિતિમાં પશુપાલકોને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી શકે છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં તાત્કાલિક રાહત અને ઘાસચારાની વ્યવસ્થા કરવાની માંગ ઊઠી છે.

રાજ્યમાં વર્ષ 2026ના ચોમાસા દરમિયાન સરેરાશ વરસાદમાં 10 ટકાથી વધુની ઘટ નોંધાઈ હોવાનું જણાવાયું છે. ઝોન પ્રમાણે કચ્છમાં 57.50 ટકા, સૌરાષ્ટ્રમાં 71.43 ટકા અને ઉત્તર ગુજરાતમાં 71.04 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે. બીજી તરફ દક્ષિણ ગુજરાતમાં 114.23 ટકા વરસાદ થયો છે. વરસાદના આ અસમાન વિતરણને કારણે અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં ખેતીની સ્થિતિમાં પણ તફાવત જોવા મળ્યો છે.

કૃષિ વિભાગના એક ઉચ્ચ અધિકારીના જણાવ્યા મુજબ, આ વર્ષે જિલ્લા, તાલુકા અને એક જ તાલુકાનાં ગામો વચ્ચે પણ વરસાદની સ્થિતિમાં મોટો તફાવત રહ્યો છે. સિંચાઈની પોતાની સુવિધા ધરાવતા ખેડૂતોને થોડી રાહત મળી હતી, જ્યારે કેનાલના પાણી પર નિર્ભર ખેડૂતોને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. પાકના અંતિમ તબક્કે વરસાદ કે સિંચાઈનું પાણી ન મળતાં ઉત્પાદન અંગે ચિંતા વધી છે.

દુષ્કાળ જાહેર કરી ખેડૂતો-પશુપાલકોને રાહત આપવાની માંગ

પૂર્વ કૃષિમંત્રી અને ધારાસભ્ય રાઘવજી પટેલે સરકાર સમક્ષ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સત્વરે દુષ્કાળ જાહેર કરવાની અને ખેડૂતો તથા પશુપાલકો માટે રાહત સહાય આપવાની માંગ કરી છે. સાથે જ સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતના અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ઘાસચારાની વ્યવસ્થા શરૂ કરવા પણ રજૂઆત કરવામાં આવી છે.

દરમિયાન, આપત્તિ વ્યવસ્થાપનના ધોરણો અનુસાર સર્વે શરૂ કરવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, વરસાદનું વિતરણ અસમાન હોવાથી ગામ કે તાલુકાને એકમ ગણીને નુકસાનનો સર્વે કરવો તંત્ર માટે પડકારરૂપ બની શકે છે.

જળાશયોમાં પાણીનો જથ્થો પણ ચિંતાનો વિષય

રાજ્યના વિવિધ જળાશયોમાં ઉપલબ્ધ પાણીના જથ્થા અંગે જણાવાયેલા આંકડા મુજબ, નર્મદા ડેમમાં આશરે 90 ટકા, ધરોઈમાં 68 ટકા, કડાણામાં 75 ટકા, કરજણમાં 72 ટકા, ઉકાઈમાં 60 ટકા, ધમણગંગામાં 100 ટકા, મચ્છુ-2માં 80 ટકા અને શેત્રુંજીમાં 100 ટકા પાણીનો જથ્થો છે. અન્ય સિંચાઈ વિભાગના જળાશયોમાં સરેરાશ આશરે 60 ટકા પાણી ઉપલબ્ધ હોવાનું જણાવાયું છે.

હવે ઉપલબ્ધ પાણીનો કેટલો જથ્થો રવિ સિઝનના પાક માટે વાપરી શકાશે તે મહત્વનો પ્રશ્ન છે. વરસાદની સ્થિતિ, ખેતીના નુકસાન અને પાણીની ઉપલબ્ધતાને ધ્યાનમાં રાખીને આગામી કેબિનેટ બેઠકમાં દુષ્કાળ અંગે નિર્ણય લેવાય તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.