સુરતના નાસિરનગર વિસ્તારમાં જૂન મહિનામાં થયેલી મકાનો તોડવાની કાર્યવાહી બાદ વિસ્થાપિત થયેલા રહેવાસીઓના પુનર્વસન મુદ્દે ગુજરાત હાઈકોર્ટે સુરત મહાનગરપાલિકાને કડક શબ્દોમાં ટકોર કરી છે. હાઈકોર્ટે મૌખિક અવલોકન કરતાં જણાવ્યું હતું કે, અસરગ્રસ્ત રહેવાસીઓને વૈકલ્પિક આવાસ આપવાની અગાઉ વ્યક્ત કરાયેલી સંમતિમાંથી કોર્પોરેશન હવે પીછેહઠ કરી શકે નહીં.
જસ્ટિસ નિખિલ એસ. કારિયેલની સિંગલ બેન્ચ સમક્ષ અસરગ્રસ્ત રહેવાસીઓ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીની સુનાવણી દરમિયાન આ અવલોકનો કરવામાં આવ્યાં હતાં. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે મકાનો તોડી પાડ્યા બાદ રહેવાસીઓના પુનર્વસનની જવાબદારી મહાનગરપાલિકાએ નિભાવવી પડશે. કોર્પોરેશન અગાઉ રહેવાસીઓને આવાસ આપવા સંમત થયું હતું, તેથી હવે વચનમાંથી પાછા હટવાનો પ્રયાસ સ્વીકારવામાં નહીં આવે તેવી ટકોર પણ કરવામાં આવી હતી.
‘પોતાની જવાબદારી કેન્દ્ર સરકારની યોજના પર ન ઢોળો’
સુનાવણી દરમિયાન કોર્પોરેશન તરફથી દલીલ કરવામાં આવી હતી કે અગાઉની જેએન યોજના હેઠળ રહેવાસીઓનું પુનર્વસન શક્ય હતું, પરંતુ અરજદારોને તે મંજૂર નહોતું. આ દલીલ સામે કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે મહાનગરપાલિકા પોતાની જવાબદારી કેન્દ્ર સરકારની યોજના પર ઢોળી શકે નહીં. કોર્પોરેશને પોતાના ભંડોળમાંથી જ ઉકેલ શોધવો પડશે.
કોર્ટે વધુમાં મૌખિક રીતે ટકોર કરી હતી કે, અધિકારીઓની ભૂલને સુધારવાની જવાબદારી પણ મહાનગરપાલિકાની છે. એકવાર મકાનો તોડી પાડ્યા બાદ હવે યોજનામાં જોગવાઈ નથી એવું કહીને રહેવાસીઓને તેમના હાલ પર છોડી શકાય નહીં. કોર્પોરેશન પાસે પૂરતું ભંડોળ હોવાનો ઉલ્લેખ કરતાં કોર્ટે રહેવાસીઓના પુનર્વસન માટે યોગ્ય વ્યવસ્થા કરવા ભાર મૂક્યો હતો.
જવાબદાર અધિકારીઓ સામે પણ કાર્યવાહીનો મુદ્દો
કોર્ટે એવી પણ ટકોર કરી હતી કે મકાનો તોડી પાડવાની કાર્યવાહી માટે જવાબદાર અધિકારીઓની ભૂલને કારણે ઊભી થયેલી પરિસ્થિતિનો બોજ રહેવાસીઓ પર ન નાખવો જોઈએ. જરૂર પડે તો જવાબદાર અધિકારીઓ પાસેથી રકમ વસૂલવાના વિકલ્પ પર પણ વિચાર કરી શકાય, એવું કોર્ટે મૌખિક અવલોકનમાં જણાવ્યું હતું.
બીજી તરફ, કોર્પોરેશન દ્વારા કેટલાક રહેવાસીઓ ગેરકાયદે કબજામાં હોવાની દલીલ કરવામાં આવી હતી. તેના જવાબમાં કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે રહેવાસીઓનો કબજો ગેરકાયદે હતો કે નહીં તે હજી નક્કી થયું નથી. જો કાયદાકીય પ્રક્રિયાનું યોગ્ય રીતે પાલન કરીને ડિમોલિશન કરવામાં આવ્યું હોત, તો આ દલીલ અલગ રીતે જોવાઈ શકત.
આ કેસમાં હાઈકોર્ટની ટકોરથી અસરગ્રસ્ત પરિવારોના પુનર્વસનનો મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. જોકે, આવાસ અથવા વળતર અંગેનો અંતિમ નિર્ણય કોર્ટના આગળના આદેશો અને કેસની વધુ સુનાવણી પર નિર્ભર રહેશે.
