સરસ્વતી તાલુકાના ખેડૂતોની કફોડી હાલત; પાટણને દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરવા અને કેનાલોમાં તાત્કાલિક પાણી છોડવાની ઉગ્ર માંગ
પાટણ જિલ્લામાં અનિયમિત વરસાદ અને સિંચાઈના પાણીની અછતને કારણે ખેડૂતોની મુશ્કેલીઓ વધી રહી છે. ખાસ કરીને સરસ્વતી તાલુકાના અનેક ગામોમાં તળાવો અને કેનાલોમાં પાણી ન હોવાને કારણે ઊભા પાકને બચાવવો ખેડૂતો માટે મુશ્કેલ બન્યો છે. રણાવ, મેલુસણ, મોરપા, ઘેચેલી, ધારૂસણા અને કાનોસણ સહિતના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં પાણીના અભાવે એરંડા, કપાસ અને ઘાસચારાના પાક સુકાવાની અણીએ પહોંચ્યા છે. બીજી તરફ, રાજ્ય સરકારે ચાર જિલ્લાઓને દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કર્યા હોવા છતાં પાટણ જિલ્લાને બાકાત રાખવામાં આવતાં ખેડૂતોમાં નારાજગી જોવા મળી રહી છે.
રણાવમાં ખેડૂતોના વિરોધ પ્રદર્શન, દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરવાની માંગ
સરસ્વતી તાલુકાના રણાવ ગામે ખેડૂતો સુકાઈ ગયેલા તળાવમાં એકઠા થયા હતા અને સરકાર સામે સૂત્રોચ્ચાર કરીને વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. ખેડૂતોની મુખ્ય માંગ છે કે સુજલામ સુફલામ અને દાંતીવાડા કેનાલમાં તાત્કાલિક પાણી છોડવામાં આવે. જો સિંચાઈ માટે પાણી ઉપલબ્ધ કરાવી શકાય તેમ ન હોય, તો પાટણ જિલ્લાને દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરીને ખેડૂતોને યોગ્ય રાહત અને વળતર આપવામાં આવે.
ખેડૂતોના જણાવ્યા અનુસાર, તેમણે વીઘાદીઠ આશરે ₹10 હજારથી ₹12 હજાર સુધીનો ખર્ચ કરીને એરંડા, કપાસ અને ઘાસચારાનું વાવેતર કર્યું છે. મોંઘા બિયારણ, ખાતર અને અન્ય ખેતી ખર્ચ કર્યા બાદ વરસાદ ખેંચાતાં તથા સમયસર સિંચાઈનું પાણી ન મળતાં પાકને નુકસાન થવાની ભીતિ ઊભી થઈ છે. હવે પાક બચાવવા માટે દવા અને અન્ય ખેતી ખર્ચનો વધારાનો બોજ પણ ખેડૂતો પર પડી રહ્યો છે.
સૂકી કેનાલો અને તળાવોને કારણે સિંચાઈ પર સંકટ
સરસ્વતી તાલુકામાંથી પસાર થતી મુખ્ય સુજલામ સુફલામ કેનાલ તેમજ દાંતીવાડા માઇનોર કેનાલમાં પાણીના અભાવે ખેડૂતોની મુશ્કેલી વધી છે. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે પાકને પાણી આપવા માટે તેમણે તળાવો પાસે મોંઘા પંપ અને મશીનો વસાવ્યાં હતાં. કેટલાક ખેડૂતોએ આ સાધનો પાછળ આશરે ₹2 લાખ સુધીનો ખર્ચ કર્યો હોવા છતાં તળાવોમાં પાણી ન હોવાથી તેમનો ખર્ચ નિરર્થક સાબિત થઈ રહ્યો છે.
ખેડૂતોની રજૂઆત છે કે નર્મદા ડેમમાં પાણીનો જથ્થો હોવા છતાં તેમને સિંચાઈ માટે પૂરતું પાણી મળતું નથી. એરંડા, કપાસ, ઘઉં અને ઘાસચારાના પાકને બચાવવા માટે કેનાલોમાં તાત્કાલિક પાણી છોડવામાં આવે તેવી માંગ ઉઠી છે.
ખેતીની સાથે પશુપાલન પર પણ સંકટ
પાણીની અછતની અસર માત્ર ખેતી પૂરતી સીમિત નથી. ઘાસચારાની અછતને કારણે પશુપાલન વ્યવસાય પણ મુશ્કેલીમાં મુકાયો છે. ખેડૂતો અને માલધારીઓના જણાવ્યા મુજબ, બજારમાં ઘાસના એક પૂળાનો ભાવ ₹40થી ₹50 સુધી પહોંચી ગયો છે. મોંઘા ભાવે ઘાસચારો ખરીદવો નાના ખેડૂતો અને પશુપાલકો માટે મુશ્કેલ બની રહ્યો છે.
જો સમયસર પાણી અને ઘાસચારો ઉપલબ્ધ નહીં થાય, તો પશુઓની જાળવણીનો ખર્ચ વધુ વધવાની અને પશુપાલન વ્યવસાયને નુકસાન થવાની ચિંતા ખેડૂતોને સતાવી રહી છે.
સાંસદ અને પૂર્વ ધારાસભ્યની મુખ્યમંત્રીને રજૂઆત
ખેડૂતોની સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને પાટણના ભાજપના સાંસદ ભરતસિંહ ડાભી તેમજ પૂર્વ ધારાસભ્ય ચંદનજી ઠાકોરે પણ રાજ્યના મુખ્યમંત્રીને પત્ર લખીને કેનાલોમાં તાત્કાલિક પાણી છોડવાની રજૂઆત કરી હોવાનું જણાવાયું છે. ખેડૂતોના હિતમાં સિંચાઈ માટે પાણીની વ્યવસ્થા કરવા અને પાકને નુકસાન થતું અટકાવવા તાકીદે પગલાં ભરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
સરસ્વતી તાલુકાને અસરગ્રસ્ત જાહેર કરવા માગ
ખેડૂતોની માંગ છે કે સરકાર સરસ્વતી તાલુકાની પરિસ્થિતિનો તાત્કાલિક સર્વે કરાવે. વરસાદની અનિયમિતતા, સિંચાઈના પાણીની અછત અને પાકને થયેલા નુકસાનનું મૂલ્યાંકન કરીને તાલુકાને અસરગ્રસ્ત જાહેર કરવામાં આવે. સાથે જ નુકસાનગ્રસ્ત ખેડૂતોને રાહત સહાય ચૂકવવામાં આવે અથવા કેનાલોમાં પાણી છોડીને પાક બચાવવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવે.
રાજ્યના ચાર જિલ્લાઓને દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરીને સહાય પેકેજની જાહેરાત કરવામાં આવી હોવાની વિગતો વચ્ચે પાટણને બાકાત રાખવામાં આવતાં ખેડૂતોમાં અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે. હવે સરકાર સરસ્વતી તાલુકાની સ્થિતિનો સર્વે કરીને રાહત આપશે કે નહીં અને સુજલામ સુફલામ તથા દાંતીવાડા કેનાલમાં પાણી છોડવા અંગે શું નિર્ણય લેશે તેના પર ખેડૂતોની નજર છે.
નોંધ: પ્રકાશન પહેલાં દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરાયેલા જિલ્લાઓની યાદી, સહાય પેકેજ, કેનાલોમાં પાણીની ઉપલબ્ધતા અને સાંસદ-પૂર્વ ધારાસભ્યની રજૂઆતની વિગતો સત્તાવાર સ્રોતથી ચકાસવી.
