હાઇકોર્ટની સિંગલ બેન્ચે પ્રતિબંધનું નોટિફિકેશન રદ કર્યું, રાજ્ય સરકારની તાકીદની અપીલ બાદ ડિવિઝન બેન્ચે ચુકાદા પર સ્ટે આપ્યો
ગીર સોમનાથ જિલ્લાના પવિત્ર સોમનાથ મહાદેવ મંદિર અને તેની આસપાસના યાત્રાધામ માર્ગો પર માંસાહારી ખોરાકના વેચાણ પરના પ્રતિબંધને લઈને ગુજરાત હાઇકોર્ટમાં શુક્રવારે નાટકીય કાનૂની ઘટનાક્રમ સર્જાયો હતો. બપોરે હાઇકોર્ટની સિંગલ બેન્ચે પ્રતિબંધનું નોટિફિકેશન રદ કર્યું હતું, પરંતુ રાજ્ય સરકારની તાકીદની અપીલ બાદ સાંજે ડિવિઝન બેન્ચે આ ચુકાદા પર સ્ટે આપી પ્રતિબંધ હાલ પૂરતો યથાવત રાખવાનો આદેશ આપ્યો હતો.
કલેક્ટરના નોટિફિકેશનને હાઇકોર્ટમાં પડકાર
આ વિવાદની શરૂઆત ગીર સોમનાથના કલેક્ટર અને જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા નોટિફિકેશનથી થઈ હતી. આ નોટિફિકેશન મુજબ, સોમનાથ મંદિરના 500 મીટરના વિસ્તારમાં તેમજ ભાલકા તીર્થ, ભિડીયા સર્કલ, શંખ સર્કલ, સફારી સર્કલ, ગીતા મંદિર અને હમીરજી સર્કલ જેવા ધાર્મિક સ્થળોને જોડતા છ મુખ્ય યાત્રાધામ માર્ગો પર માંસાહારી ખોરાક બનાવવો, સંગ્રહ કરવો અને તેનું વેચાણ કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો.
સ્થાનિક માંસાહારી હોટેલ અને રેસ્ટોરન્ટના માલિકોએ આ નિર્ણયને ગુજરાત હાઇકોર્ટમાં પડકાર્યો હતો. અરજદારોની દલીલ હતી કે આ પ્રતિબંધથી તેમના બંધારણીય અધિકારો અને વ્યવસાય કરવાની સ્વતંત્રતા પર અસર થાય છે.
રાજ્ય સરકારની દલીલ : સોમનાથની ધાર્મિક પવિત્રતા જાળવવી જરૂરી
બીજી તરફ, રાજ્ય સરકારે દલીલ કરી હતી કે સોમનાથ માત્ર એક સામાન્ય વ્યવસાયિક શહેર નથી, પરંતુ દેશભરના લાખો શ્રદ્ધાળુઓ માટે આસ્થાનું મહત્ત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર છે. ભગવાન શિવનાં 12 જ્યોતિર્લિંગોમાંના એક સોમનાથ મંદિર અને પ્રભાસ ક્ષેત્રની ધાર્મિક પવિત્રતા તથા મર્યાદા જાળવવી જરૂરી હોવાનું સરકારે રજૂ કર્યું હતું.
સિંગલ બેન્ચે બપોરે નોટિફિકેશન રદ કર્યું
શુક્રવારે બપોરે આશરે 3 વાગ્યે હાઇકોર્ટનાં સિંગલ જજ જસ્ટિસ નિશા એમ. ઠાકોરે હોટેલ માલિકોની અરજી સ્વીકારી હતી અને કલેક્ટર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલું પ્રતિબંધાત્મક નોટિફિકેશન રદ કર્યું હતું. આ નિર્ણયથી હોટેલ અને રેસ્ટોરન્ટ સંચાલકોને રાહત મળી હતી.
જોકે, ચુકાદા બાદ રાજ્ય સરકાર તાત્કાલિક હરકતમાં આવી હતી. એડવોકેટ જનરલ કમલ ત્રિવેદી અને ગવર્નમેન્ટ પ્લીડર જી.એચ. વિર્કના નેતૃત્વ હેઠળ સરકારી વકીલોની ટીમે સિંગલ બેન્ચના નિર્ણય સામે ડિવિઝન બેન્ચમાં તાકીદની અપીલ દાખલ કરી હતી.
સાંજે ડિવિઝન બેન્ચે ચુકાદા પર સ્ટે આપ્યો
મુખ્ય ન્યાયાધીશ મનશ રંજન પાઠક અને ન્યાયમૂર્તિ નિર્ઝર દેસાઈની ડિવિઝન બેન્ચ સમક્ષ રાજ્ય સરકારે તાત્કાલિક સુનાવણી હાથ ધરવાની વિનંતી કરી હતી. સાંજે આશરે 6:45 વાગ્યે સુનાવણી દરમિયાન ડિવિઝન બેન્ચે સિંગલ બેન્ચના ચુકાદા પર સ્ટે આપ્યો હતો.
આ સાથે સોમનાથના નિર્ધારિત યાત્રાધામ માર્ગો પર માંસાહારી ખોરાકના વેચાણ પરનો પ્રતિબંધ હાલ પૂરતો ચાલુ રહેશે તેવો આદેશ કરવામાં આવ્યો હતો.
ચાર કલાકમાં બદલાઈ કાનૂની સ્થિતિ
આમ, એક જ દિવસમાં માત્ર ચાર કલાકના ગાળામાં સોમનાથના માંસાહારી ખોરાકના વેચાણ પરના પ્રતિબંધ અંગેની કાનૂની સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ હતી. બપોરે હોટેલ માલિકોને મળેલી રાહત સાંજ સુધીમાં અટકી ગઈ હતી અને પ્રતિબંધ યથાવત રહ્યો હતો.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમથી ધાર્મિક સ્થળોની પવિત્રતા જાળવવાનો મુદ્દો, વેપાર કરવાની સ્વતંત્રતા અને જાહેર હિત વચ્ચેનો કાનૂની વિવાદ ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે.
