એક જ મહિનામાં 48 કેસના ચુકાદા, 35 આરોપીઓને આજીવન કેદ; 2022થી અત્યાર સુધી 908ને આજીવન કેદ
ગાંધીનગરઃ ગુજરાતમાં દીકરીઓ અને બાળકો સામે થતા જાતીય ગુનાઓને લઈને રાજ્ય સરકારે ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ની નીતિ અપનાવી છે. POCSO હેઠળ નોંધાતા કેસોમાં ઝડપી તપાસ, સમયસર ચાર્જશીટ અને ત્વરિત ન્યાય માટે પોલીસ, પ્રોસિક્યુશન અને ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ વચ્ચે સંકલન વધારવામાં આવ્યું છે.
ગાંધીનગરના કલોલ ખાતે POCSO કોર્ટે 15 વર્ષની સગીરા પર દુષ્કર્મના કેસમાં આરોપીને પોલીસે ચાર્જશીટ રજૂ કર્યાના માત્ર 72 કલાકમાં કુદરતી આયુષ્યના અંત સુધીની આજીવન કેદની સજા ફટકારી છે. આ કેસમાં ઝડપી તપાસ અને ન્યાયિક કાર્યવાહીનું ઉદાહરણ સામે આવ્યું છે.
રાજ્યમાં વર્ષ 2022થી ઓગસ્ટ 2026 સુધી POCSO અદાલતો દ્વારા કુલ 1,785 ચુકાદા આપવામાં આવ્યા છે. તેમાં 908 આરોપીઓને આજીવન કેદ અને 16 આરોપીઓને ફાંસીની સજા ફટકારવામાં આવી છે. વર્ષવાર આંકડાઓમાં પણ ચુકાદાની સંખ્યામાં વધારો નોંધાયો છે. વર્ષ 2022માં 194 ચુકાદામાં 107 આરોપીઓને આજીવન કેદ થઈ હતી, જ્યારે વર્ષ 2025માં 499 ચુકાદામાં 340 આરોપીઓને આજીવન કેદની સજા ફટકારાઈ હતી. ચાલુ વર્ષમાં ઓગસ્ટ સુધીમાં 346 ચુકાદા આવ્યા છે, જેમાં 241 આરોપીઓને આજીવન કેદની સજા થઈ છે.
ખાસ નોંધનીય બાબત એ છે કે માત્ર ઓગસ્ટ 2026માં જ 48 POCSO કેસમાં સજાના ચુકાદા આવ્યા હતા, જેમાં 35 આરોપીઓને આજીવન કેદની સજા ફટકારવામાં આવી છે.
નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ જણાવ્યું હતું કે, દીકરીઓ તરફ કુદૃષ્ટિ કરનારા ગુનેગારો પ્રત્યે કોઈ દયા કે છૂટછાટ રાખવામાં આવશે નહીં. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વ હેઠળ POCSO કેસો માટે ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ અને મજબૂત કાયદાકીય માળખું ઊભું કરવામાં આવ્યું છે. તેના પરિણામે પીડિતા અને તેના પરિવારને લાંબી રાહ જોયા વિના ઝડપી ન્યાય મળે તે માટે પ્રયાસ થઈ રહ્યા છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, ચાર્જશીટથી ચુકાદા સુધી માત્ર 72 કલાકમાં પહોંચવું ગુજરાત પોલીસની વૈજ્ઞાનિક તપાસ અને ન્યાયતંત્રની ઝડપી કાર્યવાહીના સંકલનનું પરિણામ છે. આવા ગંભીર ગુનાઓમાં આરોપીઓને સમાજમાં દાખલો બેસે તેવી કડક સજા અપાવવાનો સરકારનો સંકલ્પ છે.
રાજ્યના પોલીસ વડા જ્ઞાનેન્દ્રસિંહ મલિકે જણાવ્યું હતું કે, POCSOના કેસોમાં પોલીસ દ્વારા સંવેદનશીલતા સાથે ઝડપ અને કડકાઈથી તપાસ કરવામાં આવે છે. તપાસ દરમિયાન **‘સઘન તપાસ, કડક કાર્યવાહી અને ઝડપી ન્યાય’**ના ત્રિ-સૂત્ર પર ભાર મૂકવામાં આવે છે.
POCSO કેસોમાં ઝડપથી ચાર્જશીટ રજૂ થાય અને દરેક કેસ ત્વરિત અદાલતી કાર્યવાહી સુધી પહોંચે તેનું મોનિટરિંગ કરવામાં આવે છે. પોલીસ દ્વારા મોટાભાગના કેસોમાં 45 દિવસની અંદર ચાર્જશીટ રજૂ કરવામાં આવી રહી હોવાનું જણાવાયું છે.
છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં 140 POCSO ગુનામાં 1થી 15 દિવસમાં, 1,339 ગુનામાં 16થી 30 દિવસમાં અને 5,463 ગુનામાં 31થી 45 દિવસમાં ચાર્જશીટ રજૂ કરવામાં આવી છે. આ આંકડા ગંભીર ગુનાઓની તપાસમાં ઝડપ લાવવાના પોલીસના પ્રયાસોને દર્શાવે છે.
રાજ્ય સરકારના કાયદાકીય માળખા સાથે પોલીસ અને પ્રોસિક્યુશન વચ્ચેના સંકલનથી POCSO કેસોમાં ઝડપી કાર્યવાહી પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. સરકારનો દાવો છે કે આ વ્યવસ્થાથી પીડિતોને વહેલો ન્યાય મળે અને ગંભીર ગુનાઓમાં કાયદાનો ભય વધુ મજબૂત બને.
