દેશમાં ખાસ કરીને યુવાનોમાં ડ્રગ સહિતના માદક પદાર્થોના વધતા જતા સેવનને અટકાવવા કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ડ્રગ મુક્ત ભારત અભિયાન પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. ગુજરાતમાં પણ ડ્રગના ગેરકાયદે નેટવર્ક સામે પોલીસ અને વિવિધ એજન્સીઓ દ્વારા સતત કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. જોકે ડ્રગ ઝડપાવા છતાં તેની પાછળ રહેલા મૂળ સપ્લાયર અને મોટા નેટવર્ક સુધી તપાસ પહોંચતી ન હોવાના કારણે અનેક સવાલો ઊભા થયા છે.
ગુજરાતમાં ડ્રગ ઝડપવાના અનેક કિસ્સાઓમાં પોલીસ કાર્યવાહી દરમિયાન જે વ્યક્તિ પાસેથી માદક પદાર્થ મળી આવે છે તેની સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે, પરંતુ તેની પાછળ ડ્રગ પહોંચાડનાર મુખ્ય સપ્લાયર કોણ છે તે શોધવામાં તપાસ આગળ વધી શકતી નથી. બીજી તરફ અનેક વખત ડ્રગ બિનવારસી હાલતમાં મળી આવે છે. આવી સ્થિતિમાં ડ્રગ કોણે મંગાવ્યું હતું, ક્યાંથી આવ્યું હતું અને તેને આગળ ક્યાં પહોંચાડવાનું હતું તેની કડી શોધવી મુશ્કેલ બની જાય છે. પરિણામે ડ્રગ પકડાય છે, પરંતુ તપાસનું પગેરું આગળ વધ્યા વિના જ અટકી જાય છે.
એન્ટી નાર્કોટિક્સ ટાસ્ક ફોર્સ, સીઆઈડી ક્રાઈમ અને રેલવે પોલીસના આંકડા મુજબ જૂન માસ દરમિયાન ગુજરાતમાં અલગ-અલગ પ્રકારના કુલ 28 ડ્રગ કેસમાં અંદાજે રૂ.48 કરોડનો મુદ્દામાલ ઝડપાયો હતો. જોકે આ કેસોમાં 50 ટકાથી વધુ કેસમાં પોલીસને સ્થળ પરથી કોઈ આરોપી મળી આવ્યો નહોતો અથવા આરોપીની ધરપકડ થઈ શકી નહોતી. આ સ્થિતિ દર્શાવે છે કે ડ્રગ ઝડપવાની કાર્યવાહી થઈ રહી હોવા છતાં તેની પાછળ રહેલા સપ્લાય ચેઇન અને મુખ્ય આરોપીઓ સુધી પહોંચવામાં તપાસ એજન્સીઓ સામે મોટો પડકાર છે.
ડ્રગની હેરાફેરીમાં ઘણી વખત એક વ્યક્તિ માત્ર ડિલિવરી કે કબજાની ભૂમિકા ભજવતી હોય છે, જ્યારે તેની પાછળ મોટું નેટવર્ક કાર્યરત હોવાની શક્યતા રહે છે. આવા સંજોગોમાં માત્ર ડ્રગ જપ્ત કરીને કેસ નોંધવાથી સમગ્ર નેટવર્કનો પર્દાફાશ થતો નથી. ડ્રગ ક્યાંથી આવ્યું, કોના મારફતે પહોંચ્યું અને કોને પહોંચાડવાનું હતું તેની તપાસ મહત્વપૂર્ણ બને છે. પરંતુ અનેક કેસમાં આ કડીઓ તૂટતી હોવાથી મૂળ સપ્લાયર સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે.
ભૂતકાળમાં પણ ગુજરાતમાં કરોડો રૂપિયાનું ડ્રગ ઝડપાયું હોવા છતાં મુખ્ય સપ્લાયર સુધી તપાસ ન પહોંચી હોવાના કિસ્સાઓ સામે આવ્યા છે. એક તરફ ડ્રગની સપ્લાય સતત ચાલુ હોવાનું સામે આવે છે અને બીજી તરફ તેનો ઉપયોગ પણ વધી રહ્યો છે. ત્યારે માત્ર ડ્રગનો જથ્થો પકડી પાડવાને બદલે તેની પાછળ રહેલા સમગ્ર નેટવર્કને શોધી કાઢવું જરૂરી બની રહ્યું છે. જૂન માસના આંકડાઓએ ફરી એક વખત ગુજરાતમાં ડ્રગ વિરોધી તપાસની અસરકારકતા અને સપ્લાયર સુધી પહોંચવાની પોલીસની ક્ષમતા અંગે ચર્ચા જગાવી છે.
