છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં વૈશ્વિક દરિયાઈ માલવાહક ભાડામાં થયેલા ભારે વધારાને કારણે ભારતીય નિકાસકારોની મુશ્કેલી વધી છે. કોવિડ બાદ પ્રથમ વખત અમેરિકા જતાં 40 ફૂટના કન્ટેનરનું ભાડું વધીને 10,000 ડોલર સુધી પહોંચી ગયું છે. ફ્રેટ ચાર્જમાં આટલા મોટા વધારાથી નિકાસકારોના નફાના માર્જિન પર સીધી અસર પડી રહી છે.
અમેરિકા ઉપરાંત ગલ્ફ દેશો, યુરોપ અને આફ્રિકા તરફ જતા દરિયાઈ માર્ગો પર પણ કન્ટેનર ભાડામાં મોટો વધારો થયો છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં સર્જાયેલા અવરોધોને કારણે શિપિંગ રૂટમાં ફેરફાર કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેના કારણે જહાજોની ઉપલબ્ધતા ઘટી છે અને કન્ટેનરોની અછત વધી છે.
ગલ્ફ માટે ભાડું 300થી વધીને 4,000 ડોલર
પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષ પહેલાં ગલ્ફ દેશો માટે 40 ફૂટના કન્ટેનરનું ભાડું આશરે 300 ડોલર હતું, જે હવે વધીને 4,000 ડોલર થયું છે. યુરોપ માટેનો ફ્રેટ દર 1,200થી વધીને 5,000 ડોલર અને મોમ્બાસા માટેનો દર 1,200થી વધીને 3,400 ડોલર સુધી પહોંચી ગયો છે.
શિપિંગ રૂટ બદલાતા જહાજોના ટ્રાન્ઝિટ ટાઈમમાં પણ વધારો થયો છે. લાંબા રૂટ અને વધેલા જોખમને કારણે માલના વીમા ખર્ચમાં પણ વધારો થયો છે. શિપિંગ કંપનીઓએ છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં જહાજોની ફાળવણીમાં ફેરફાર કરતાં અનેક રૂટ પર કન્ટેનરોની અછત વધુ ગંભીર બની છે.
ગુજરાતના નિકાસકારો પર પણ અસર
ચીનથી ગલ્ફ દેશોના રૂટ તરફ વધુ જહાજો વાળવામાં આવતા અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય રૂટ પર કન્ટેનરની ઉપલબ્ધતા ઘટી છે. દેશના આંતરિક વિસ્તારોમાં પણ કન્ટેનર સમયસર ન મળતા નિકાસકારોની બુકિંગ વિન્ડો લાંબી થઈ રહી છે. પરિણામે તેમને વધારાનો પરિવહન ખર્ચ પણ ભોગવવો પડી રહ્યો છે.
આ ફ્રેટ વધારાની સૌથી વધુ અસર ગુજરાતના નિકાસકારો અને વેપારીઓ પર જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને મુંદ્રા સહિતના બંદરો પરથી નિકાસ કરતા ઉદ્યોગોના નફાના માર્જિન પર દબાણ વધ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્પર્ધા વધુ હોવાથી નિકાસકારો વધેલા શિપિંગ ખર્ચનો સંપૂર્ણ બોજ ગ્રાહકો પર નાખી શકતા નથી.
ઉત્પાદન ખર્ચમાં 15થી 20 ટકાનો વધારો
ઇન્ડિયન ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ ગુજરાતના ચેરપર્સન પથિક પટવારીએ જણાવ્યું હતું કે શિપિંગ કંપનીઓના ઊંચા દૈનિક ચાર્જ અને મધ્યપૂર્વના સંઘર્ષથી બચવા બદલાયેલા રૂટના કારણે વૈશ્વિક ફ્રેટ ખર્ચમાં મોટો વધારો થયો છે.
તેમના જણાવ્યા મુજબ ઊંચા દરિયાઈ ભાડાને કારણે ઉદ્યોગોના ઇનપુટ કોસ્ટમાં અંદાજે 15થી 20 ટકાનો વધારો થયો છે. બજારમાં ભારે સ્પર્ધા હોવાને કારણે વધેલા ખર્ચનો મોટો હિસ્સો નિકાસકારોએ પોતે જ સહન કરવો પડી રહ્યો છે. ফলে કન્ટેનર ભાડાના વધારાથી નિકાસકારોની આવક અને નફાકારકતા બંને પર દબાણ વધી રહ્યું છે.
