રાજકોટમાં વિદેશ વેપાર વિભાગ (DGFT)ના જોઇન્ટ ડાયરેક્ટર જવરીમલ બિશ્નોઇના કસ્ટોડિયલ ડેથ મામલે ગુજરાત હાઇકોર્ટે મહત્વનો આદેશ આપ્યો છે. હાઇકોર્ટે CBIના તપાસ અધિકારીઓ સામે FIR નોંધવાનો આદેશ આપતા સમગ્ર મામલાની તપાસ CID ક્રાઇમના DIGને સોંપી છે. સાથે જ ત્રણ મહિનામાં તપાસ પૂર્ણ કરીને તેનો રિપોર્ટ રજૂ કરવા પણ નિર્દેશ કર્યો છે.
25 માર્ચ, 2023ના રોજ બિશ્નોઇનું રાજકોટમાં બિલ્ડિંગ પરથી નીચે પટકાતા મોત થયું હતું. એક દિવસ અગાઉ CBIની ટીમે કથિત લાંચના કેસમાં તેમની ઓફિસમાં કાર્યવાહી કરી હતી અને ત્યારબાદ તેમના નિવાસસ્થાને પણ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. પરિવારનો આક્ષેપ હતો કે CBIની કાર્યવાહી દરમિયાન બિશ્નોઇને લાંબા સમય સુધી માનસિક હેરાનગતિ અને દબાણનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.
બિશ્નોઇના પરિવારજનોએ તેમના મોતને આત્મહત્યા ગણાવતી થિયરી સામે વાંધો ઉઠાવી CBIના તપાસ અધિકારીઓ સામે ગંભીર આક્ષેપો કર્યા હતા. પરિવાર તરફથી ગેરકાયદેસર અટકાયત, સમયસર મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ રજૂ ન કરવાના અને કસ્ટડી દરમિયાન યોગ્ય સંભાળ ન રાખવાના મુદ્દાઓ પણ હાઇકોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.
આ મામલે અગાઉ રાજકોટ પોલીસે આકસ્મિક મોતની નોંધ કરી હતી. કસ્ટડી દરમિયાન થયેલા મોતને પગલે CrPCની કલમ 176 હેઠળ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા તપાસ પણ કરવામાં આવી હતી. અગાઉની તપાસમાં CBIને ક્લીનચીટ મળેલી હતી. જોકે, બિશ્નોઇ પરિવાર દ્વારા આ તપાસ સામે વાંધો ઉઠાવી હાઇકોર્ટમાં અરજી કરવામાં આવી હતી.
હાઇકોર્ટમાં CBI અને રાજ્ય સરકાર તરફથી અરજીનો વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, જસ્ટિસ એમ.કે. ઠક્કરે અરજી ફગાવી દેતાં અગાઉની તપાસમાં રહેલી ક્ષતિઓ અંગે ટકોર કરી હતી. અદાલતે કસ્ટોડિયલ ડેથ અને બંધારણીય અધિકારોના ભંગના મુદ્દે ન્યાયિક હસ્તક્ષેપ જરૂરી હોવાનું નોંધ્યું હતું. હવે CID ક્રાઇમ દ્વારા સમગ્ર મામલે FIRના આધારે તપાસ હાથ ધરવામાં આવશે અને ત્રણ મહિનાની અંદર તપાસનો રિપોર્ટ હાઇકોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરવાનો રહેશે.
