ગુજરાતમાં એશિયાઈ સિંહો બાદ હવે વાઘના કાયમી વસવાટની શક્યતાઓ વધી રહી છે. દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા રતનમહાલના જંગલો વાઘના વસવાટ માટે અનુકૂળ હોવાનું પ્રાથમિક નિરીક્ષણમાં સામે આવ્યું છે. રતનમહાલનો જંગલ વિસ્તાર મધ્યપ્રદેશના કુનો સહિતના વન્યજીવ વિસ્તારો સાથે જોડાયેલો હોવાથી વાઘોના કુદરતી આવાગમન માટે પણ મહત્વપૂર્ણ ગણાઈ રહ્યો છે.
રતનમહાલના જંગલોમાં હાલમાં એક નર વાઘ લાંબા સમયથી જોવા મળી રહ્યો છે. મળતી માહિતી મુજબ, આ વાઘ 2025થી આ વિસ્તારમાં વસવાટ કરી રહ્યો છે. વન્યજીવન નિષ્ણાતો અને ટીમ દ્વારા વિસ્તારના નિરીક્ષણ દરમિયાન અહીં વાઘ માટે જરૂરી કુદરતી વાતાવરણ, જંગલ વિસ્તાર અને શિકાર આધાર ઉપલબ્ધ હોવાનું નોંધાયું છે. પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ રતનમહાલ વિસ્તારમાં હાલના તબક્કે આશરે 11 જેટલા વાઘોને સમાવી શકાય તેવી ક્ષમતા હોવાનું માનવામાં આવે છે.
રતનમહાલમાં વાઘના કાયમી વસવાટની શક્યતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને હાલના નર વાઘ માટે માદા વાઘ લાવવાની પણ તૈયારી અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે. આ માટે નેશનલ ટાઈગર કન્ઝર્વેશન ઓથોરિટી (NTCA)ની મંજૂરી મેળવવાની પ્રક્રિયા મહત્વપૂર્ણ રહેશે. જો મંજૂરી મળે અને વાઘની જોડી અહીં સ્થાયી થાય તો ભવિષ્યમાં ગુજરાતમાં વાઘોની સંખ્યા કુદરતી રીતે વધવાની શક્યતા ઊભી થઈ શકે છે.
ગુજરાતમાં અગાઉ પણ વાઘના દેખાવના બનાવો નોંધાયા છે. 2010માં મહિસાગર વિસ્તારમાં વાઘ જોવા મળ્યો હતો, જ્યારે હવે 2025થી રતનમહાલ વિસ્તારમાં નર વાઘની હાજરી નોંધાઈ રહી છે. મધ્યપ્રદેશ અને ગુજરાત વચ્ચેનો વન વિસ્તાર વાઘ સહિતના વન્યજીવોના આવાગમન માટે મહત્વપૂર્ણ કોરિડોર તરીકે પણ જોવામાં આવી રહ્યો છે.
આ સાથે ગુજરાતમાં કચ્છ વિસ્તારમાં ચિતાના પુનઃવસવાટ માટેની કામગીરી પણ આગળ વધી રહી છે. જો રતનમહાલમાં વાઘનો કાયમી વસવાટ સ્થાપિત થાય અને કચ્છમાં ચિતાનું પુનઃવસવાટ સફળ બને, તો ગુજરાતમાં સિંહ, વાઘ અને ચિતા—ત્રણેય મોટી બિલાડીઓની હાજરી જોવા મળી શકે છે. જોકે, વાઘના પુનઃવસવાટ માટેની પ્રક્રિયા મંજૂરી અને વૈજ્ઞાનિક મૂલ્યાંકન સહિતના આગામી તબક્કાઓ પર નિર્ભર રહેશે.
