કાચા માલ, મજૂરી અને પરિવહન ખર્ચમાં વધારો; જમીન પરના ફટાકડાથી લઈને રોકેટ અને ફંક્શન શોટ સુધીના ભાવમાં ઉછાળો
રાજકોટ, તા. 27: દિવાળી અને નૂતન વર્ષના તહેવારો નજીક આવતાં જ રાજકોટ સહિત સૌરાષ્ટ્રના ફટાકડા બજારમાં ધમધમાટ શરૂ થયો છે. સદર બજાર સહિતના વિસ્તારોમાં જથ્થાબંધ વેપારીઓ પાસે ફટાકડાનો માલ પહોંચવા લાગ્યો છે અને છૂટક વેપારીઓએ પણ ખરીદી શરૂ કરી દીધી છે. જોકે, આ વર્ષે ફટાકડાની વિવિધ વેરાયટીઓના ભાવમાં સરેરાશ 20થી 25 ટકાનો વધારો થતાં દિવાળીની આતશબાજી વધુ મોંઘી બનશે.
જથ્થાબંધ વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ, ફટાકડાના ઉત્પાદન માટે વપરાતા કાચા માલ, કાગળ-પુંઠાં, મજૂરી અને પરિવહન ખર્ચમાં વધારો થવાથી ભાવ વધ્યા છે. કેટલીક વેરાયટીઓમાં 10થી 15 ટકા સુધીનો વધારો છે, જ્યારે અન્ય આઇટમોમાં ભાવવધારો વધુ જોવા મળી રહ્યો છે.
સદર બજારમાં ફટાકડાની ખરીદી શરૂ
દિવાળી અને દેવદિવાળીના તહેવારોને ધ્યાનમાં રાખીને જથ્થાબંધ વેપારીઓએ ફટાકડાનો સ્ટોક એકત્ર કરવાનું શરૂ કર્યું છે. શિવાકાશી, અમદાવાદ, વડોદરા અને સુરત સહિતનાં બજારોમાં અગાઉથી અપાયેલા ઓર્ડર મુજબનો માલ હવે રાજકોટ પહોંચવા લાગ્યો છે.
જથ્થાબંધ વેપારીઓ પાસેથી છૂટક વિક્રેતાઓ અને આસપાસના તાલુકાના વેપારીઓ ફટાકડાની ખરીદી કરી રહ્યા છે. માલને રિક્ષા અને અન્ય વાહનો દ્વારા કાળજીપૂર્વક દુકાનો તથા સ્ટોલ સુધી પહોંચાડવામાં આવી રહ્યો છે. વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ, વિવિધ વેરાયટીઓનો પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ હોવાથી હાલ કોઈ મોટી અછતની સ્થિતિ નથી.
હાલ શાળાઓમાં પરીક્ષાનો માહોલ હોવાથી બજારમાં સામાન્ય ખરીદી ધીમી છે. જોકે, આગામી દિવસોમાં બાળકો અને વાલીઓ સાથે ખરીદી માટે બજારમાં આવશે અને છૂટક વેચાણમાં તેજી આવશે તેવી વેપારીઓને આશા છે.
ફુલઝરથી લઈને 1,000 શોટના ફંક્શન સુધીની વેરાયટી
આ વર્ષે પણ ફટાકડા બજારમાં પરંપરાગત અને આધુનિક વેરાયટીઓ ઉપલબ્ધ છે. ફુલઝર, અનાર, ઝાડ, ભોં ચક્કર, પિસ્તોલ-ગન, મિર્ચી બોમ્બ, સુતળી બોમ્બ અને નાના બાળકો માટેના પોપ જેવા ફટાકડાઓની સાથે આકાશમાં રંગબેરંગી રોશની ફેલાવતા રોકેટ અને ફંક્શન શોટની પણ માંગ રહેવાની શક્યતા છે.
ફંક્શન શોટમાં 12 શોટથી લઈને 1,000 શોટ સુધીની વેરાયટીઓ ઉપલબ્ધ હોવાનું વેપારીઓ જણાવી રહ્યા છે. આકાશમાં રંગબેરંગી રોશની અને ધડાકા સાથે ઉત્સવનો માહોલ સર્જતી આ આઇટમો સામાન્ય ફટાકડાની સરખામણીએ વધુ ખર્ચાળ છે.
જમીન પરના ફટાકડા સસ્તા, આકાશી આતશબાજી મોંઘી
ફટાકડાની કિંમતોમાં આ વર્ષે જમીન પર ફૂટતા અને આકાશમાં રંગબેરંગી રોશની ફેલાવતા ફટાકડાઓ વચ્ચે મોટો તફાવત જોવા મળે છે. ચકરડી, ફુલઝર અને અનાર જેવી વેરાયટીઓ સામાન્ય બજેટમાં મળી શકે છે, જ્યારે રોકેટ અને ફંક્શન શોટ માટે વધુ ખર્ચ કરવો પડે છે.
વેપારીઓ દ્વારા જણાવવામાં આવેલા અંદાજિત ભાવ નીચે મુજબ છે:
ફટાકડાની વેરાયટી
અંદાજિત ભાવ
ચાંદલિયાની ડબ્બી
રૂ. 5
પિસ્તોલ-ગન
રૂ. 20થી 550
નાની-મોટી ફુલઝર
રૂ. 30થી 300
બોમ્બ, મિર્ચી અને માર્શલ
રૂ. 50થી 200
અનાર અને ઝાડ
રૂ. 120થી 1,000
ચકરડી
રૂ. 120થી 400
રોકેટ
રૂ. 130થી 400
ફંક્શન શોટ
રૂ. 500થી 25,000
સિલિન્ડર આકારની નવી વેરાયટી
રૂ. 300થી 500
વન્ડર વેરાયટી
રૂ. 1,300થી 1,500
ટેટા વેરાયટી
આશરે રૂ. 200
આ ભાવ વેપારીઓ દ્વારા જણાવાયેલા અંદાજિત ભાવ છે. પેકિંગ, બ્રાન્ડ, સાઇઝ અને વેચાણ સ્થળ પ્રમાણે વાસ્તવિક ભાવમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.
નવા આકર્ષણોમાં સિલિન્ડર આકારના ફટાકડા અને લોટસ લાઇટિંગ
ફટાકડા બજારમાં દર વર્ષે નવી વેરાયટીઓ ઉમેરાય છે. આ વર્ષે નાના ગેસ સિલિન્ડર જેવા આકારના ફુવારા અને પાણીમાં ઉપયોગ માટે બનાવવામાં આવેલી લોટસ લાઇટિંગ વેરાયટીઓ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનવાની શક્યતા છે.
આ ઉપરાંત, ઠંડા પીણાંના ટીન જેવા દેખાતા કેટલાક ફટાકડા પણ બજારમાં જોવા મળી રહ્યા છે. બહારથી પીણાંના ટીન જેવા લાગતા આ ઉત્પાદનોમાં દારૂગોળો ભરેલો હોવાનો વેપારીઓનો દાવો છે. તેથી ગ્રાહકોએ આવા ઉત્પાદનો ખરીદતી વખતે તેની ઓળખ, પેકિંગ અને સુરક્ષા અંગે ખાસ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.
‘મોરલો’ વેરાયટીની માંગ યથાવત રહેવાની આશા
ગત વર્ષોની જેમ આ વર્ષે પણ મયૂર અથવા ‘મોરલો’ નામની વેરાયટીની માંગ રહેવાની વેપારીઓને આશા છે. આ પ્રકારના અનાર જેવા ફટાકડામાં ત્રણથી પાંચ રંગોની રોશની જોવા મળે છે. કેટલીક વેરાયટીઓમાં સંગીત સાથે રંગબેરંગી ફુવારા સર્જાય છે.
આ વેરાયટીમાં મોટા ધડાકા કરતાં રોશની પર વધુ ભાર હોવાને કારણે પરિવારોમાં તેની પસંદગી રહેતી હોવાનું વેપારીઓ જણાવે છે. જોકે, કોઈપણ ફટાકડો સંપૂર્ણ જોખમમુક્ત નથી; બાળકોને ફટાકડાથી સુરક્ષિત અંતરે રાખવા અને મોટા લોકોની દેખરેખમાં જ તેનો ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે.
કાચા માલના ભાવમાં વધારો, ઉત્પાદન પર પણ અસર
વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ, સલ્ફર, એલ્યુમિનિયમ, સોડિયમ નાઇટ્રેટ અને કાગળ જેવા કાચા માલના ભાવમાં વધારો થતાં ફટાકડાના ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો થયો છે. કેટલાક અહેવાલોમાં કાચા માલના ભાવમાં 30 ટકા સુધીનો ઉછાળો અને ફટાકડાના કુલ ઉત્પાદનમાં આશરે 10 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
તમિલનાડુના શિવાકાશીમાંથી દેશભરમાં મોટા પ્રમાણમાં ફટાકડાનો પુરવઠો થાય છે. ત્યાંના ઉત્પાદન અને પુરવઠામાં થતી અસરની અસર અન્ય શહેરોના બજારો પર પણ પડી શકે છે. જોકે, રાજકોટના જથ્થાબંધ વેપારીઓ હાલ વિવિધ વેરાયટીઓનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ હોવાનું જણાવી રહ્યા છે.
દિવાળીની ખરીદીમાં તેજી આવવાની વેપારીઓને આશા
હાલ જથ્થાબંધ ખરીદી શરૂ થઈ ગઈ છે અને આગામી દિવસોમાં છૂટક વેચાણ વધવાની વેપારીઓને અપેક્ષા છે. ફટાકડાના ભાવમાં વધારો થયો હોવા છતાં દિવાળી અને નૂતન વર્ષના તહેવારોમાં આતશબાજી માટે લોકો ખરીદી કરશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
આ વર્ષે ગ્રાહકોએ ફટાકડા ખરીદતી વખતે બજેટ સાથે ઉત્પાદનની ગુણવત્તા, પેકિંગ અને સુરક્ષા સૂચનાઓનું પણ ધ્યાન રાખવું પડશે. ફટાકડાનો ઉપયોગ ખુલ્લી અને સુરક્ષિત જગ્યાએ, બાળકોની દેખરેખ સાથે અને સ્થાનિક નિયમોનું પાલન કરીને કરવો જરૂરી છે.
