અમદાવાદને અંધારામાં મૂકનારી સિટાલૂમ ફરી સ્ટ્રીટ લાઇટના ટેન્ડરની રેસમાં

₹398.41 કરોડના ટેન્ડરની પ્રી-બિડ બેઠકમાં 15થી 20 કંપનીઓની હાજરી; અનુભવની શરતો હળવી કરવા, પેનલ્ટી ઘટાડવા અને કામના અલગ ટેન્ડર કરવાની માગ

અમદાવાદ: અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના સ્ટ્રીટ લાઇટ વિભાગના ₹398.41 કરોડના ઓપરેશન એન્ડ મેન્ટેનન્સ તથા સેન્ટ્રલ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (CMS)ના ટેન્ડરને લઈને યોજાયેલી પ્રી-બિડ બેઠકમાં સિટાલૂમ ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ સહિત 15થી 20 કંપનીઓએ ભાગ લીધો હતો. બેઠક દરમિયાન કંપનીઓએ ટેન્ડરની વિવિધ શરતો સામે વાંધા અને સૂચનો રજૂ કર્યા હતા. ખાસ કરીને અનુભવની લાયકાતમાં છૂટછાટ આપવા, કામના અલગ-અલગ ટેન્ડર બહાર પાડવા, પેનલ્ટી ઘટાડવા અને CMSની કામગીરીમાં સુધારા કરવાની માગ કરવામાં આવી હતી.

નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે પ્રી-બિડ બેઠકમાં ભાગ લેનારી સિટાલૂમ ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ અગાઉ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની સ્ટ્રીટ લાઇટની કામગીરી કરી ચૂકી છે. જોકે, જાન્યુઆરી 2025માં કંપનીએ આગળ કામ કરવાની ના પાડી દીધી હતી. તેના પગલે કોર્પોરેશનને સ્ટ્રીટ લાઇટની કામગીરી માટે પેટા કોન્ટ્રાક્ટરો પર નિર્ભર રહેવું પડ્યું હતું. હવે આ જ કંપની નવા ટેન્ડરની પ્રક્રિયામાં ફરી જોડાતાં અગાઉના વિવાદની ચર્ચા પણ શરૂ થઈ છે.

પ્રી-બિડમાં કંપનીઓએ શરતો અંગે અનેક સવાલો ઉઠાવ્યા

પ્રી-બિડ બેઠકમાં સૂર્યા રોશની લિમિટેડ, ટ્રાન્સરેલ લાઇટિંગ લિમિટેડ, ગાયત્રી ઇલેક્ટ્રિકલ્સ, મિમાઇટી ઇન્વેન્શન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ, સન ટ્રેડિંગ કંપની, રેઇનબો કેબલ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ, ટાટા કોમ્યુનિકેશન લિમિટેડ, ઓરિએન્ટ ઇલેક્ટ્રિક લિમિટેડ, જિયો થિંગ્સ લિમિટેડ અને સિટાલૂમ ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ સહિતની કંપનીઓ જોડાઈ હતી.

કંપનીઓએ ટેન્ડરની લાયકાત અને કામગીરીની શરતો અંગે અનેક ક્વેરી રજૂ કરી હતી. તેમાં અનુભવની શરતો હળવી કરવાની માગ મુખ્ય રહી હતી. કંપનીઓના મતે, હાલના અનુભવના માપદંડમાં ફેરફાર કરવામાં આવે તો વધુ એજન્સીઓ ટેન્ડર પ્રક્રિયામાં ભાગ લઈ શકે અને સ્પર્ધા વધી શકે.

આ ઉપરાંત ઓપરેશન એન્ડ મેન્ટેનન્સ અને CMSની કામગીરી માટે અલગ-અલગ ટેન્ડર બહાર પાડવા, ટેન્ડરના ભાગ પાડવા અને જોઇન્ટ વેન્ચર માટેનું ફોર્મેટ ઉપલબ્ધ કરાવવા જેવી માગણીઓ પણ કરવામાં આવી હતી. કંપનીઓએ ભાવ નક્કી કરવા માટે સ્ટાન્ડર્ડ ઓફ રેટ (SOR)નો આધાર લેવા અંગે પણ સૂચનો આપ્યાં હતાં.

પેનલ્ટી ઘટાડવા અને CMSની શરતોમાં સુધારાની માગ

બેઠકમાં પેનલ્ટીની રકમ ઘટાડવા, ભારતીય CMSને પ્રાધાન્ય આપવા અને CMSની કામગીરી સંબંધિત સ્પેસિફિકેશનમાં સુધારા કરવાની રજૂઆત થઈ હતી. કેબલ અને લાઇટ ફિટિંગમાં ચોક્કસ બ્રાન્ડનો ઉલ્લેખ કરવા તેમજ CMSના સ્પેસિફિકેશનમાં રહેલી ભૂલો દૂર કરવા અંગે પણ કંપનીઓએ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા.

કંપનીઓએ રજૂ કરેલી ક્વેરીને ધ્યાનમાં રાખીને કોર્પોરેશન દ્વારા ટેન્ડરની શરતોમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવે છે કે નહીં તેના પર હવે નજર રહેશે. પ્રી-બિડ બેઠક બાદ મળેલાં સૂચનો અને વાંધાઓના આધારે આગળની ટેન્ડર પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવશે.

સિટાલૂમ કંપનીએ જાન્યુઆરી 2025માં કામ કરવાની ના પાડી હતી

સિટાલૂમ ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ અગાઉ વર્ષ 2014થી 2025 દરમિયાન અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની સ્ટ્રીટ લાઇટના મેન્ટેનન્સની કામગીરી સાથે સંકળાયેલી હતી. કંપનીનો કોન્ટ્રાક્ટ જાન્યુઆરી 2025માં પૂર્ણ થવાનો હતો. જોકે, નવી ટેન્ડર પ્રક્રિયા પૂર્ણ ન થતાં અધિકારીઓએ નવી એજન્સી ન આવે ત્યાં સુધી કામગીરી ચાલુ રાખવા કંપનીને જણાવ્યું હતું.

પરંતુ કંપનીએ આગળ કામ કરવાની ના પાડી દીધી હતી. તેના કારણે શહેરની સ્ટ્રીટ લાઇટની કામગીરી માટે કોર્પોરેશનને પેટા કોન્ટ્રાક્ટરો મારફતે વ્યવસ્થા કરવી પડી હતી. હવે નવા ₹398.41 કરોડના ટેન્ડરની પ્રી-બિડ બેઠકમાં સિટાલૂમની ભાગીદારીને કારણે અગાઉની કામગીરી અને કંપનીના નિર્ણયનો મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે.

પાંચ વખત ટેન્ડર નિષ્ફળ, હવે છઠ્ઠો પ્રયાસ

અમદાવાદમાં સ્ટ્રીટ લાઇટની કામગીરી અને જાળવણી માટે અગાઉ પાંચ વખત ટેન્ડર પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી હતી, પરંતુ કોઈ એજન્સી લાયકાતના માપદંડમાં ક્વોલિફાય થઈ શકી નહોતી. સામાન્ય રીતે વારંવાર ટેન્ડર નિષ્ફળ જાય ત્યારે વધુ કંપનીઓ ભાગ લઈ શકે તે માટે લાયકાતની શરતોમાં ફેરફાર અથવા કામના અલગ-અલગ ભાગ કરીને ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવે છે.

જોકે, આ કિસ્સામાં ચોથા અને પાંચમા પ્રયાસ દરમિયાન બે અલગ ભાગમાં તૈયાર કરાયેલા ટેન્ડરને મર્જ કરીને સિંગલ સેન્ટ્રલાઇઝ્ડ ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. અગાઉ શહેરના સાત ઝોન પ્રમાણે સાત અલગ ટેન્ડર બહાર પાડવાની રજૂઆત પણ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ તેનો અમલ કરવામાં આવ્યો નહોતો.

₹190.70 કરોડનું ટેન્ડર વધીને ₹398.41 કરોડ થયું

સ્ટ્રીટ લાઇટની કામગીરી માટેની ટેન્ડર પ્રક્રિયામાં અંદાજિત ખર્ચમાં પણ મોટો ફેરફાર થયો છે. શરૂઆતનાં ત્રણ ટેન્ડરનો અંદાજિત ખર્ચ ₹190.70 કરોડ હતો. ત્યારબાદ ચોથા અને પાંચમા પ્રયાસમાં કામગીરીનો વ્યાપ વધારવામાં આવતાં ટેન્ડરનો અંદાજિત ખર્ચ આશરે ₹661 કરોડ સુધી પહોંચ્યો હતો.

હવે SITC સંબંધિત કામગીરી અલગ કરીને નવું ટેન્ડર તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે, જેનો અંદાજિત ખર્ચ ₹398.41 કરોડ રાખવામાં આવ્યો છે. આમ, શરૂઆતના ₹190.70 કરોડના અંદાજની સરખામણીએ નવા ટેન્ડરનો ખર્ચ ₹207.71 કરોડ વધારે છે. આટલા મોટા ખર્ચના ટેન્ડરમાં અગાઉની નિષ્ફળતાઓ બાદ હવે કઈ એજન્સી લાયકાત મેળવીને કામગીરી સંભાળે છે તે મહત્ત્વનું બન્યું છે.

સાત ઝોન પ્રમાણે ટેન્ડર કરવાની રજૂઆતનો અમલ થયો નહીં

અમદાવાદના સાંસદો, ધારાસભ્યો, કોર્પોરેટરો અને સ્ટેન્ડિંગ કમિટીના ચેરમેન તરફથી સમગ્ર શહેર માટે એક કે બે એજન્સી પર નિર્ભર રહેવાને બદલે સાત ઝોન પ્રમાણે અલગ-અલગ ટેન્ડર બહાર પાડવાની સૂચના આપવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે.

આ રજૂઆત પાછળનો મુખ્ય હેતુ એ હતો કે ભવિષ્યમાં કોઈ એક કોન્ટ્રાક્ટર અચાનક કામગીરી છોડી દે તો સમગ્ર અમદાવાદની સ્ટ્રીટ લાઇટ વ્યવસ્થા ખોરવાઈ ન જાય. દરેક ઝોન માટે અલગ એજન્સી હોય તો એક વિસ્તારમાં કામગીરી બંધ થાય ત્યારે અન્ય ઝોનની વ્યવસ્થા ચાલુ રહી શકે અને સંબંધિત વિસ્તારમાં વૈકલ્પિક એજન્સી ગોઠવવાનું સરળ બની શકે.

પરંતુ અધિકારીઓ દ્વારા સાત ઝોન પ્રમાણે અલગ ટેન્ડર કરવાને બદલે સેન્ટ્રલાઇઝ્ડ એક જ ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યું હોવાના મુદ્દે સવાલો ઊભા થયા છે. હવે પ્રી-બિડ બેઠકમાં કંપનીઓએ પણ કામના અલગ ટેન્ડર કરવાની માગણી કરતાં આ મુદ્દો ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે.

₹398.41 કરોડના આ ટેન્ડરમાં અનુભવની શરતો, CMSની કામગીરી, પેનલ્ટી અને ટેન્ડરના વિભાજન અંગે કંપનીઓએ કરેલી રજૂઆતોનો કોર્પોરેશન શું જવાબ આપે છે તે જોવાનું રહેશે. સાથે જ અગાઉની ટેન્ડર પ્રક્રિયાઓ નિષ્ફળ જવાના કારણોનું નિરાકરણ કરીને આ વખતે સ્ટ્રીટ લાઇટની કામગીરી માટે યોગ્ય અને સ્થાયી વ્યવસ્થા ઊભી થાય છે કે નહીં તે પણ મહત્ત્વનું રહેશે.