13 સપ્ટેમ્બર 2026થી 12 સપ્ટેમ્બર 2027 સુધી તમાકુ-નિકોટીનયુક્ત ગુટખા અને પાન મસાલાના ઉત્પાદનથી વેચાણ સુધી સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ
ગાંધીનગર: ગુજરાત સરકારે રાજ્યમાં તમાકુ અને નિકોટીન ધરાવતા ગુટખા તથા પાન મસાલા પરનો પ્રતિબંધ વધુ એક વર્ષ માટે લંબાવ્યો છે. કમિશનર ઓફ ફૂડ સેફ્ટી દ્વારા જાહેર કરાયેલી યાદી મુજબ, 13 સપ્ટેમ્બર 2026થી 12 સપ્ટેમ્બર 2027 સુધી આ પ્રતિબંધ અમલમાં રહેશે.
ગુજરાતમાં વર્ષ 2012થી ગુટખા અને પાન મસાલા પર પ્રતિબંધ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે અને હવે તેને સતત આગળ વધારવામાં આવ્યો છે. આ પ્રતિબંધ હેઠળ આવા ઉત્પાદનોનું ઉત્પાદન, સંગ્રહ, વિતરણ અને વેચાણ કરવા પર રોક રહેશે.
સ્વાસ્થ્યના જોખમને ધ્યાનમાં રાખી નિર્ણય
ટાટા મેમોરિયલ હોસ્પિટલ, ટાટા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ફન્ડામેન્ટલ રિસર્ચ અને અન્ય સંશોધનોના આધારે ગુટખા તથા પાન મસાલાનું સેવન આરોગ્ય માટે ગંભીર નુકસાનકારક હોવાનું જણાવાયું છે. ખાસ કરીને તમાકુયુક્ત ઉત્પાદનોના સેવનથી મોઢાના કેન્સરનું જોખમ વધી શકે છે.
‘ગ્લોબલ એડલ્ટ ટોબેકો સર્વે’ (GATS)ના અહેવાલ મુજબ ભારતમાં 35 ટકા પુખ્ત વયના લોકો તમાકુનું સેવન કરે છે, જેમાં આશરે 21 ટકા લોકો ધુમાડા વગરના તમાકુનો ઉપયોગ કરે છે.
કયા ઉત્પાદનો પર પ્રતિબંધ?
આ પ્રતિબંધ કોઈપણ નામથી વેચાતા તમાકુ અથવા નિકોટીનયુક્ત ગુટખા અને પાન મસાલા પર લાગુ પડશે.
આ ઉપરાંત, ગુટખા કે પાન મસાલા તૈયાર કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા ઘટકોને અલગ-અલગ વેચીને અંતે તેનું મિશ્રણ કરી ઉત્પાદન તૈયાર કરવામાં આવે, તો આવા ઘટકોના વેચાણ અને વિતરણ પર પણ પ્રતિબંધ લાગુ પડી શકે છે.
ભંગ કરનાર સામે કડક કાર્યવાહી
સરકારના આદેશનો ભંગ કરીને પ્રતિબંધિત ઉત્પાદનોનું ઉત્પાદન, સંગ્રહ, વિતરણ અથવા વેચાણ કરનાર સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા મુજબ, નાગરિકોના આરોગ્યની સુરક્ષા તેમજ વિવિધ બિનસરકારી સંસ્થાઓ (NGOs) તરફથી કરવામાં આવેલી રજૂઆતોને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રતિબંધને વધુ એક વર્ષ માટે લંબાવવામાં આવ્યો છે.
આમ, 13 સપ્ટેમ્બર 2026થી 12 સપ્ટેમ્બર 2027 સુધી ગુજરાતમાં તમાકુ અને નિકોટીનયુક્ત ગુટખા તથા પાન મસાલા સામેનો પ્રતિબંધ યથાવત રહેશે.
