અમદાવાદઃ ₹2,000ની ચલણી નોટો બંધ થયા બાદ પણ કરોડો રૂપિયાની નોટો લોકો પાસે હોવાની વચ્ચે તેને રિઝર્વ બેંકમાં જમા કરાવી કાયદેસર કરાવવાના કથિત કૌભાંડનો પર્દાફાશ થયો છે. પ્રાથમિક વિગતો મુજબ RBIના એક પૂર્વ કર્મચારી સહિત ચાર શખ્સો કમિશનના આધારે બેંક ખાતાં મેળવીને પ્રતિ ખાતા ₹9 લાખની બંધ થયેલી નોટો જમા કરાવતા હોવાનો ખુલાસો થયો છે.
કેન્દ્ર સરકારે મે 2023માં ₹2,000ની નોટનું ડિમોનેટાઇઝેશન જાહેર કર્યું હતું. ત્યારબાદ નોટો બદલવા અને જમા કરાવવા માટે સમયમર્યાદા આપવામાં આવી હતી. જોકે ત્યાર પછી પણ લોકો પાસે રહેલી નોટો RBIની નિયત પ્રક્રિયા હેઠળ જમા કરાવવાની સુવિધા ચાલુ રહી હતી. આ દરમિયાન કાળા નાણાંને કાયદેસર બનાવવાના હેતુથી કથિત રીતે વ્યવસ્થિત રીતે બેંક ખાતાંનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હોવાની માહિતી સામે આવી છે.
એક ખાતામાં ₹9 લાખ જમા કરાવવાની કથિત ગોઠવણ
સામે આવેલી વિગતો મુજબ ઇરફાન ઉર્ફે ચીના નામનો શખ્સ લોકોને પોતાના બેંક ખાતામાં ₹9 લાખની રકમ જમા કરાવવાના બદલામાં ₹30 હજાર સુધીનું કમિશન આપવાની લાલચ આપતો હતો. કેટલાક કિસ્સામાં કમિશનની રકમ ₹50 હજાર સુધી આપવાની ઓફર કરવામાં આવતી હોવાનો પણ આક્ષેપ છે.
કોઈ વ્યક્તિ તૈયાર થાય ત્યારબાદ તેના બેંક ખાતાની પાસબુક, ચેકબુક, ATM કાર્ડ સહિતના દસ્તાવેજો મેળવી લેવામાં આવતા હોવાનો આક્ષેપ છે. ત્યારબાદ આ વિગતો પ્રફુલ દંતાણી અને વૈશાલી દંતાણીને આપવામાં આવતી હતી.
આશ્રમ રોડની RBI શાખામાં નોટો જમા કરાવાતી હોવાનો આક્ષેપ
આ કથિત ગોઠવણમાં ₹2,000ની બંધ થયેલી નોટોના ₹9 લાખ લઈને આશ્રમ રોડ સ્થિત RBIની શાખામાં જવાની અને સંબંધિત બેંક ખાતાની વિગતો રજૂ કરીને નોટો જમા કરાવવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરાતી હોવાનો આક્ષેપ છે.
આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં રાજુ નામનો RBIનો પૂર્વ કર્મચારી પણ સંકળાયેલો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. તે અન્ય કર્મચારીઓ સાથે સંપર્કમાં રહીને નોટો જમા કરાવવાની પ્રક્રિયામાં કોઈ અડચણ ન આવે તે માટે ગોઠવણ કરતો હોવાનો આક્ષેપ છે.
નોટો જમા થયા બાદ ખાતામાં રકમ ટ્રાન્સફર
કથિત રીતે ₹2,000ની બંધ થયેલી નોટો RBIમાં જમા કરાવવાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ ₹9 લાખની રકમ સંબંધિત વ્યક્તિના બેંક ખાતામાં જમા થતી હતી. ત્યારબાદ ફરીથી ખાતા સાથે જોડાયેલા દસ્તાવેજો પરત લેવામાં આવતા હોવાનો આક્ષેપ છે.
આ રીતે અલગ-અલગ વ્યક્તિઓના બેંક ખાતાનો ઉપયોગ કરીને મોટી રકમની ડિમોનેટાઇઝ્ડ ચલણી નોટોને બેંકિંગ સિસ્ટમમાં જમા કરાવવાનો કથિત કારોબાર છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી ચાલતો હોવાની વિગતો સામે આવી છે.
કરોડોની રકમ હોવાની શક્યતા
₹2,000ની નોટો બંધ થયા બાદ પણ મોટી માત્રામાં નોટો લોકો પાસે રહી ગઈ હોવાની ચર્ચા વચ્ચે આ પ્રકારની ગોઠવણ દ્વારા કાળા નાણાંને કાયદેસર કરવાની કોશિશ થઈ હોવાનો આક્ષેપ છે. સમગ્ર મામલે સંડોવાયેલા લોકો, બેંક ખાતાં, જમા કરાયેલી રકમ અને RBIમાં થયેલા વ્યવહારોની તપાસ થાય તો કેટલી રકમની નોટો જમા કરાવવામાં આવી અને કેટલા લોકોના ખાતાંનો ઉપયોગ થયો તે અંગે વધુ વિગતો બહાર આવી શકે છે.
આ સમગ્ર પ્રકરણમાં RBIના પૂર્વ કર્મચારી સહિત ચાર શખ્સોની ભૂમિકા અંગે તપાસ કરવામાં આવી રહી છે અને બેંક ખાતાઓ તથા નાણાકીય વ્યવહારોની વિગતોના આધારે કથિત કૌભાંડનો વ્યાપ નક્કી થશે.
