અમદાવાદમાં મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ હેઠળ સાબરમતી નદી પર 480 મીટર લાંબા પુલનું બાંધકામ પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું છે. આશરે 36 મીટર ઊંચો આ પુલ બુલેટ ટ્રેન કોરિડોરની મહત્ત્વપૂર્ણ માળખાકીય રચનાઓમાંનો એક છે. આશરે 118 ફૂટ ઊંચાઈ ધરાવતો આ પુલ પશ્ચિમ રેલવેની અમદાવાદ-દિલ્હી મુખ્ય રેલવે લાઇનની બાજુમાં બનાવવામાં આવ્યો છે.
આ પુલ સાબરમતી અને અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન સ્ટેશનો વચ્ચે આવેલો છે. તે સાબરમતી સ્ટેશનથી આશરે એક કિલોમીટર અને અમદાવાદ સ્ટેશનથી ચાર કિલોમીટરના અંતરે સ્થિત છે. અમદાવાદમાં બુલેટ ટ્રેનનો માર્ગ ફ્લાયઓવર, રેલવે લાઇન, મેટ્રો કોરિડોર અને અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓને પાર કરતો હોવાથી પુલની ડિઝાઇનમાં ઊંચાઈ અને સુરક્ષાને વિશેષ મહત્ત્વ આપવામાં આવ્યું છે.
નદીના પ્રવાહને ધ્યાનમાં રાખીને વિશેષ ડિઝાઇન
સાબરમતી નદી પરના આ પુલને આઠ ગોળાકાર થાંભલાઓનો આધાર આપવામાં આવ્યો છે. દરેક થાંભલાનો વ્યાસ આશરે છથી સાડા છ મીટર છે. આઠમાંથી ચાર થાંભલા નદીના પટમાં, બે નદીના કિનારે અને બે કિનારાની બહાર બનાવવામાં આવ્યા છે. થાંભલાઓનું આયોજન એવી રીતે કરવામાં આવ્યું છે કે નદીના જળપ્રવાહમાં શક્ય તેટલો ઓછો અવરોધ ઊભો થાય.
લાંબા સ્પાનથી બાંધકામને વિશેષ મજબૂતી
મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન કોરિડોરના અન્ય ઘણા નદી પુલોની સરખામણીએ સાબરમતી નદી પરના પુલમાં લાંબા સ્પાનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં 76 મીટરના પાંચ અને 50 મીટરના બે સ્પાનનો સમાવેશ થાય છે. આ ડિઝાઇનથી નદીના પટમાં થાંભલાઓની જરૂરિયાત ઘટાડવામાં મદદ મળે છે.
પુલના બાંધકામમાં સંતુલિત કેન્ટીલીવર પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ ટેકનિકમાં થાંભલાઓની બંને બાજુ ક્રમશઃ સેગમેન્ટ્સ ગોઠવીને પોસ્ટ-ટેન્શનિંગ દ્વારા જોડવામાં આવે છે. તેના કારણે નદીના પટમાં પરંપરાગત સ્કેફોલ્ડિંગ ઊભું કર્યા વિના પુલના ઉપરના ભાગનું બાંધકામ શક્ય બને છે. દરેક તબક્કે ચોકસાઈ, ગુણવત્તા નિયંત્રણ અને કુશળ માનવબળનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
ગુજરાતમાં 18 નદી પુલનું બાંધકામ પૂર્ણ
નેશનલ હાઇ સ્પીડ રેલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (NHSRCL) દ્વારા આપવામાં આવેલી વિગતો અનુસાર, મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન કોરિડોરમાં કુલ 25 નદી પુલનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. તેમાંથી 21 ગુજરાતમાં અને ચાર મહારાષ્ટ્રમાં આવેલા છે. ગુજરાતમાં નિર્ધારિત 21 નદી પુલોમાંથી 18નું બાંધકામ પૂર્ણ થઈ ચૂક્યું છે.
સાબરમતી નદી પરના પુલનું કામ પૂર્ણ થવું બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટની પ્રગતિમાં મહત્ત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે. આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ મુંબઈ અને અમદાવાદ વચ્ચે હાઇસ્પીડ રેલવે કનેક્ટિવિટી વિકસશે, જેનાથી બંને શહેરો વચ્ચે મુસાફરીનો સમય ઘટાડવામાં મદદ મળશે.
