મનુભાઈ ઠાકોરના કેસમાં ટ્રિબ્યુનલનો 50 ટકા કપાતનો આદેશ રદ; વળતર વધારી રૂ.10.03 લાખ કરાયું
અમદાવાદઃ મોટર અકસ્માત વળતર અંગે મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપતાં ગુજરાત હાઇકોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વાહનચાલક દ્વારા ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ રજૂ ન કરાયું હોય અથવા તેની પાસે લાયસન્સ ન હોય, એટલા માત્રથી અકસ્માતમાં તેની સંયુક્ત બેદરકારી (કન્ટ્રિબ્યુટરી નેગ્લિજન્સ) હોવાનું માની શકાય નહીં. અદાલતે જણાવ્યું હતું કે કાયદાના ભંગ અને અકસ્માત સર્જાવા વચ્ચે સીધો સંબંધ સાબિત થવો જરૂરી છે.
જસ્ટિસ એલ. એસ. પીરઝાદાની સિંગલ બેન્ચે આણંદની મોટર અકસ્માત ક્લેઇમ્સ ટ્રિબ્યુનલના નિર્ણયમાં કરવામાં આવેલી 50 ટકા વળતર કપાત રદ કરી હતી. હાઇકોર્ટે અરજદાર મનુભાઈ મહીજીભાઈ ઠાકોરને મળવાપાત્ર કુલ વળતર વધારીને રૂ.10,03,045 નક્કી કર્યું છે.
અદાલતે નોંધ્યું હતું કે પીડિત વ્યક્તિ દ્વારા માત્ર કાયદાનો ભંગ થયો હોય તેનાથી તેની બેદરકારી સાબિત થતી નથી. અકસ્માત સર્જાવા અથવા ઈજા થવા પાછળ આવા ભંગનું સીધું કારણ હોવું જરૂરી છે. સંયુક્ત બેદરકારી સાબિત કરવાની જવાબદારી સામા પક્ષની રહે છે. ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ ન હોવું ટ્રાફિક કાયદા હેઠળ અલગ કાર્યવાહીનું કારણ બની શકે છે, પરંતુ તેના આધારે અકસ્માત માટે વાહનચાલકને જવાબદાર ઠેરવી શકાય નહીં.
બોરસદ-તારાપુર રોડ પર થયો હતો અકસ્માત
કેસની વિગતો મુજબ, 12 જાન્યુઆરી 2021ના રોજ મનુભાઈ મહીજીભાઈ ઠાકોર બોરસદ તાલુકા પંચાયત કચેરીનું કામ પૂર્ણ કરીને પોતાની મોટરસાઇકલ પર પરત ફરી રહ્યા હતા. સાંજે આશરે પાંચ વાગ્યે બોરસદ-તારાપુર રોડ પર કિસ્મત કાઠિયાવાડી હોટેલ નજીક નીરજસિંઘ યાદવ નામના કારચાલકે પૂરઝડપે અને બેદરકારીપૂર્વક કાર ચલાવી તેમની મોટરસાઇકલને ટક્કર મારી હતી.
આ અકસ્માતમાં મનુભાઈને હાથ, પગ અને ઘૂંટીમાં ગંભીર ફ્રેક્ચર સહિતની ઈજાઓ થઈ હતી. તેમને સારવાર દરમિયાન ઓપરેશન પણ કરાવવું પડ્યું હતું.
ટ્રિબ્યુનલે 50 ટકા બેદરકારી ગણી હતી
આણંદની મોટર અકસ્માત ક્લેઇમ્સ ટ્રિબ્યુનલે સપ્ટેમ્બર 2025માં મનુભાઈની 28 ટકા શારીરિક અક્ષમતા ધ્યાનમાં રાખીને કુલ રૂ.8,43,179 વળતર નક્કી કર્યું હતું. જોકે, તેઓ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ રજૂ કરી શક્યા ન હોવાથી ટ્રિબ્યુનલે તેમને અકસ્માત માટે 50 ટકા જવાબદાર ગણી વળતરની રકમ ઘટાડીને રૂ.4,21,598 ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો હતો.
આ નિર્ણય સામે મનુભાઈએ ગુજરાત હાઇકોર્ટમાં અપીલ કરી હતી. હાઇકોર્ટે કેસના દસ્તાવેજો, પોલીસ એફઆઇઆર, ચાર્જશીટ અને પંચનામાની તપાસ કર્યા બાદ નોંધ્યું હતું કે અકસ્માત માટે કારચાલક જવાબદાર હતો અને બાઇકચાલકની બેદરકારી સાબિત થતી નથી. પરિણામે ટ્રિબ્યુનલે કરેલી 50 ટકાની કપાત રદ કરવામાં આવી હતી.
આવક અને વળતરની રકમમાં પણ વધારો
હાઇકોર્ટે વળતરની ગણતરીમાં પણ ફેરફાર કર્યો હતો. પીડિતની માસિક આવક રૂ.8,000ના બદલે લઘુત્તમ વેતનના આધારે રૂ.9,079 ગણવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત ભાવિ આવકની સંભાવના, શારીરિક પીડા, સારવાર ખર્ચ સહિતના વિવિધ હેડ હેઠળ મળવાપાત્ર વળતરમાં વધારો કરવામાં આવ્યો હતો.
કોર્ટે વીમા કંપનીને અગાઉ નક્કી કરાયેલા વળતર ઉપરાંત વધારાની રૂ.5,81,456ની રકમ નવ ટકા વ્યાજ સાથે ચાર અઠવાડિયામાં ટ્રિબ્યુનલ સમક્ષ જમા કરાવવા આદેશ આપ્યો છે, જેથી આ રકમ પીડિતને ચૂકવી શકાય.
આ ચુકાદાથી સ્પષ્ટ થયું છે કે મોટર અકસ્માતના કેસમાં માત્ર ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ રજૂ ન થવું એ સંયુક્ત બેદરકારીનો પુરાવો બની શકતું નથી. અકસ્માત માટેની જવાબદારી નક્કી કરતી વખતે ઘટનાના સંજોગો અને ઉપલબ્ધ પુરાવાઓનું મૂલ્યાંકન કરવું જરૂરી છે.
